Od dvorišta do svjetske slave: Vodimo vas kroz historiju padela
Znate li priču o porijeklu padela? Saznajte sve o historiji i razvoju ovog brzo rastućeg sporta s reketom koji je osvojio svijet.
Ova priča dio je
Ako ste ljubitelj sportova s reketom, sigurno ste u nekom trenutku držali padel reket u rukama. Padel je eksplodirao na sportskoj sceni, posebno na amaterskom nivou. Kao vrlo pristupačan i lak sport za igranje, savršen za „zagrijavanje“, padel zaista ostavlja snažan trag u društvu. Broj igrača i padel terena se u samo nekoliko godina višestruko povećao. Za igranje vam trebaju samo teren, padel reket, loptica, još tri osobe i dobre patike. Evo nekoliko činjenica o historiji i razvoju padela...
01
Odakle dolazi naziv „padel“?
Naziv „padel“ dolazi od engleske riječi „paddle“, što znači „lopatica“ ili „reket“, termin koji je postao dio španskog jezika nakon što je uvršten u Rječnik španskog jezika (RAE).
- Padel. Od engleskog „paddle tennis“.
- Prilagodba predložena za englesku riječ padel (tenis), „sport sličan tenisu koji se igra drvenim reketima“: „Zajednički prostori s vrtovima, bazenima i padel terenima“ (Mundo [Šp.] 23.3.01) // Igra između dva para, vrlo slična tenisu, ali se igra između četiri zida i u kojoj se lopta udara padel reketom s kratkom drškom.
02
Rođenje padela
Korijeni padela sežu do ranijih sportova s reketom, poput platform tenisa, koji je nastao u Sjedinjenim Američkim Državama tokom 1920-ih. Platform tenis se igrao na podignutim platformama, obično tokom zime, i imao je grijanje ispod podloge kako bi se topio snijeg. Slično padelu, koristio je pune rekete i bio okružen mrežom, ali se značajno razlikovao po veličini terena i upotrebi spužvaste, gumene loptice. Ovi elementi su možda inspirisali osnovnu strukturu i dinamiku padela, iako prilagođene drugačijim klimama i okruženjima.
Pravi počeci padela datiraju iz 1969. godine i vezani su za meksičkog biznismena Enriquea Corcueru, strastvenog ljubitelja tenisa. Corcuera je na jednom od svojih putovanja u Sjedinjene Američke Države isprobao „paddle-tennis“, igru inspirisanu tenisom, ali koja se igra na manjem terenu, s nižom mrežom i umjesto reketa koristi se „paddle“. Na osnovu tog koncepta, Corcuera je prilagodio dio zemljišta koje je posjedovao u Las Brisasu, u Acapulcu (Meksiko), postavivši mali teren dug 20 m i širok 10 m, kojem je dodao zidove sa strane, s idejom da spriječi vegetaciju da ulazi na teren i da lopte ne završavaju na susjednom imanju. Skvoš, još jedan utjecajan sport s reketom, vjerovatno je također uticao na Corcuerin početni dizajn terena zbog zatvorenog prostora za igru i igre od zidova, što se vrlo dobro uklapa u format padela koji podstiče duže razmjene i strateško korištenje zatvorenog prostora.
Odbijanje lopte od zidova učinilo je [padel] zabavnijim i tečnijim
„Isprobavali su različite lopte i uvidjeli da se najbolja pokazala teniska lopta. Odbijanje od zidova učinilo je igru zabavnijom i tečnijom“, objašnjava Omar Villavicencio, predsjednik Meksičke padel federacije.
Niko tada nije mogao zamisliti da će ova improvizovana ideja dovesti do stvaranja novog sporta koji će se proširiti širom svijeta.
Padel reket
© Jaime de Diego/Red Bull Content Pool
03
Širenje u Španiju
Izvoz padela u Španiju također je povezan s Enriqueom Corcuerom, koji je tokom ljeta pozivao svoje aristokratske prijatelje da igraju s njim na njegovom terenu u Las Brisasu. Dolazak njegovog prijatelja, princa Alfonsa de Hohenlohe-Langenburga, investitora u nekretnine i osnivača Marbella Cluba, bio je ključan za ovo širenje. On je bio zaslužan za prenošenje sporta u Španiju i njegovo uvođenje na Costa del Sol 1974. godine, kada je izgradio dva terena u svom hotel-klubu. Ta dva terena bila su prva izgrađena u Španiji i, za razliku od onog u Corcuerinoj kući, umjesto bočnih zidova imali su žičanu ogradu.
Između 1980. i 1990. godine, tereni Marbella Cluba bili su domaćini čuvenih „Pro-Am“ turnira, koje je sponzorisala prodavnica Smith & Smith iz Las Arenasa (Vizcaya), u vlasništvu čovjeka koji će 1991. postati prvi predsjednik Međunarodne padel federacije, Julija Alegríe Artiacha, jedne od najvažnijih ličnosti u historiji ovog sporta, koji je uspostavio pravila padela na međunarodnom nivou.
Ključni trenutak u razvoju padela u Španiji bile su 1990-e godine, kada su se padelom počele baviti istaknute ličnosti iz političkog, poslovnog i novinarskog svijeta, što je dovelo do toga da sport postane izuzetno popularan. Brzi uspjeh padela privukao je i poznate teniske figure poput Manola Santane. Španski šampion ga je počeo redovno igrati i organizovati turnire na Costa del Solu, postavši jedan od glavnih promotora padela u Španiji, gdje su mnogi klubovi počeli graditi vlastite terene.
04
Svjetski izvoz i međunarodno priznanje
Nakon što je iz prve ruke svjedočio njegovom uspjehu, 1975. godine Julio Menditeguy, argentinski prijatelj Alfonsa de Hohenlohea, odlučio je uvesti ovaj novi sport u svoju zemlju. U Argentini je padel stekao ogromnu popularnost, postavši drugi najprakticiraniji sport.
Imena poput Horacia Álvareza Clementija, Cacha Nicastroa i Diógenesa de Urquize, nacionalnih pionira, uveliko su doprinijela ovom eksponencijalnom razvoju. Pored toga, mnogi argentinski igrači pola koji su putovali u Španiju otkrili su padel u Marbelli i, po povratku u Argentinu, postali prirodni ambasadori ove „nove, lake i zabavne igre s jeftinim terenima“.
Godine 1988, s Oscarom „Cachom“ Nicastrom na čelu, osnovana je Argentinska padel asocijacija (APA). Nicastro, koji je postao predsjednik Asocijacije, u želji da igri da međunarodni zamah, postigao je dogovor o organizaciji prvih mečeva između Španije i Argentine, čime je nastao još jedan veliki trenutak u historiji međunarodnog padela.
Pored Argentine, padel se brzo proširio i na druge zemlje američkog kontinenta, poput Brazila, Urugvaja, Čilea i Paragvaja. Isto tako, njegovo širenje u Evropi je sve brže i u zemljama poput Švedske, Italije, Ujedinjenog Kraljevstva, Francuske ili Njemačke, gdje se formiraju federacije i postiže veliki uspjeh u broju članova i izgradnji objekata. Španija se, u tom smislu, smatra glavnim pokretačem padela u Evropi.
Godine 1993. padel je učvršćen kao sport nakon službenog priznanja od strane Španskog višeg sportskog vijeća (CSD - Consejo Superior de Deportes). Godinu kasnije, odobreno je osnivanje Španske padel asocijacije i ona je upisana u Registar sportskih asocijacija CSD-a.
05
Razvoj igre
Tokom godina, padel je prošao kroz nekoliko promjena pravila koje su oblikovale njegov moderni stil igre. Jedna od najznačajnijih promjena bilo je uvođenje donjeg servisa, s ciljem da se smanji dominacija servisa i produže razmjene, čineći igru više zasnovanom na vještini nego na snazi. Također su precizirana pravila o igri od zidova, omogućavajući igru i izvan terena, pri čemu igrači izlaze kroz vrata terena, što je dodalo jedinstveni taktički sloj koji ne postoji u sličnim sportovima s reketom. Ova prilagodba dovela je do zanimljivije i strateški kompleksnije igre, privlačeći širu publiku.
Igračima je dozvoljeno da izađu van terena
© Premier Padel/Red Bull Content Pool
Razvoj opreme
U početku, padel reketi su bili jednostavne drvene „lopatice“, slične onima koje su se koristile u platform tenisu. Vremenom su se razvili u sofisticiranije dizajne koji uključuju napredne materijale poput karbonskih vlakana i fiberglasa, koji nude veću izdržljivost, snagu i kontrolu. Loptice, prvobitno prilagođene iz tenisa, također su usavršene posebno za padel kako bi se postigao balans između odskoka i brzine, poboljšavajući igrivost. Danas je visokokvalitetna oprema prilagođena stilovima i nivoima igrača, što značajno utiče na pristupačnost i privlačnost sporta.
06
Najveći padel igrači u historiji
Juan Lebrón i Alejandro Galán
© Samo Vidic/Red Bull Content Pool
Padel je svjedočio nekim legendarnim rivalstvima koja nisu samo povećala dramatiku sporta, već su i pokazala njegov takmičarski duh. Kao glavni pokretači sporta, i Španija i Argentina proizvele su najbolje sportiste u historiji padela. Po broju trofeja, najtrofejniji igrač u historiji padela je, bez sumnje, Argentinac Fernando Belasteguín, koji je osvojio više od 200 trofeja u profesionalnoj karijeri, od čega 165 u legendarnom timu s Juanom Martínom Díazom, još jednom legendom ovog sporta.
Zajedno su Belasteguín i Díaz bili na vrhu svjetske rang-liste 13 uzastopnih sezona. Njihovi glavni rivali bili su Pablo Lima i Juani Mieres, jedan od rijetkih timova koji su uspjeli pobijediti „Belu“ i Díaza tokom njihove historijske dominacije.
Iako nisu dostigli nezamisliv nivo veličine koji je imao „Bela“, drugi padel idoli vrijedni spomena su Paquito Navarro – poznat po sirovom talentu i šoumenskim osobinama – Sanyo Gutiérrez i Maxi Sánchez.
Dok su Belasteguín, Díaz, Mieres i Lima briljirali prije nekoliko godina, kada je strategija određivala način na koji se padel igrao, nova generacija izuzetno brzih i eksplozivnih sportista preuzima primat, prikazujući brži i dinamičniji stil igre koji i dalje vodi računa o strategiji, ali nagrađuje snažne udarce i atraktivne, brze timove koji dodaju dodatnu brzinu i snagu svojim udarcima i kretanju po terenu.
Juan Lebrón i Alejandro Galán zaslužni su za pokretanje ove nove ere bržeg padela. Njihovo partnerstvo na terenu imalo je ogroman utjecaj, donijelo im je 33 trofeja i prvo mjesto na rang-listi četiri uzastopne sezone s visokooktanskim stilom igre, naglašavajući evoluciju modernog padela koju danas nastavljaju Agustín Tapia i Arturo Coello, trenutno dominantni tim u muškom krugu.
Ikone u ženskom padelu
Bea González
© Premier Padel/Red Bull Content Pool
Žene su imale značajnu ulogu u rastu i razvoju padela, a njihovo učešće je uveliko doprinijelo širenju sporta. Broj igračica ne samo da se povećao, već su one i postale istaknute u međunarodnim takmičenjima.
Carolina Navarro je bila ključna figura u ženskom padelu. Poznata po agresivnom stilu igre i taktičkoj inteligenciji, Navarro je najtrofejnija igračica u historiji, sa 100 osvojenih trofeja tokom karijere. Bila je prva na svijetu devet uzastopnih sezona i tri puta svjetska prvakinja. Njen primjer inspirisao je bezbroj žena da se počnu baviti ovim sportom i utabao put mnogim djevojkama koje su danas zvijezde padela.
Alejandra Salazar je svakako jedna od tih sportistkinja. Osvojila je više od 50 titula na najvišem nivou i četiri puta se popela na vrh svjetske rang-liste. Ostale izuzetne figure u ženskom padelu koje vrijedi spomenuti su Icíar Montes (broj jedan na svijetu osam godina), blizanke Sánchez-Alayeto (nadimak „Atomske blizanke“, prve na svijetu četiri godine) i Gemma Triay.
Slično kao u muškoj konkurenciji, profesionalnu žensku padel scenu danas predvode izrazito fizički snažne i eksplozivne igračice poput Bee González, Martite Ortege, Ariane Sánchez i Paulite Josemaríe (posljednje dvije trenutno čine najbolji tim na svijetu). Njihov uspjeh inspirisao je novu generaciju igračica, promovišući ravnopravnost u sportu i ističući inkluzivnu prirodu padela, koji privlači ljude svih uzrasta i nivoa vještine.
07
Izuzetan rast padela
Padel je doživio nagli porast popularnosti u novim regijama.
© Premier Padel/Red Bull Content Pool
Padel groznica u Evropi!
Nakon uvođenja i ogromne popularnosti u Španiji, padel se počeo širiti širom Evrope. Zemlje poput Francuske, Švedske, a posebno Italije, iz prve ruke svjedoče vrtoglavom rastu padela. Francuska je brzo povećala broj terena i igrača, posebno cijeneći društveni aspekt i pristupačnost padela. Švedska je, s druge strane, razvila snažnu žensku scenu, s brojnim klubovima i ligama koje su posebno usmjerene na žene, čime se povećava njihovo učešće i vidljivost u sportu.
Padel širi svoje granice
Padel je doživio iznenađujući rast popularnosti i u regijama izvan svojih tradicionalnih evropskih uporišta. Na Bliskom istoku, zemlje poput Ujedinjenih Arapskih Emirata, Saudijske Arabije i Katara prigrlile su padel, gradeći luksuzne padel objekte kao dio većih sportskih i rekreativnih kompleksa. U Aziji, zemlje poput Japana i Filipina počinju uključivati padel u svoje sportske kulture, privučene njegovom jednostavnošću i minimalnim zahtjevima za prostor u poređenju s tradicionalnim tenisom.
26 min
Najzanimljiviji trenuci Premier Padela u Rijadu
Gdje gledati Premier Padel, najbolje takmičenje na svijetu
Da biste gledali padel na najvišem nivou, možete pratiti razvoj elitnog profesionalnog kruga ovog sporta, Premier Padel, koji prenosi Red Bull TV. Uz direktne prijenose sa svih 25 stanica u kalendaru, možete gledati sve mečeve svakog turnira od četvrtfinala nadalje.
Ova priča dio je