MotoGP™
Τα απαγορευμένα του MotoGP™
Τεχνολογίες και υλικά που η χρήση τους απαγορεύτηκε στο κορυφαίο πρωτάθλημα ταχύτητας μοτοσυκλετών.
Αφού διάβασες για τα εξωτικά υλικά που χρησιμοποιούνται στις μοτοσυκλέτες του MotoGP™ και για την τεχνολογία που αναπτύχθηκε σε αυτές πριν περάσει στις μοτοσυκλέτες παραγωγής, ήρθε η ώρα να μάθεις και για την τεχνολογία -που βάσει κανονισμών- “απαγορεύεται δια ροπάλου”.
Κάποιες από αυτές τις έχουμε δει να εφαρμόζονται σε άλλα αθλήματα (κυρίως στη F1), κάποιες ακόμα και σε μοτοσυκλέτες παραγωγής ωστόσο μάλλον δε θα τις δούμε ποτέ στα box του MotoGP™. Αυτές είναι οι πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις:
ABS / Brake by wire / σερβόφρενα
Στην περίπτωση των φρένων οι κανονισμοί είναι σαφείς. Αποδεκτά είναι μόνο υδραυλικά συστήματα στα οποία η “είσοδος” (πάτημα) γίνεται αποκλειστικά από τον αναβάτη, τόσο όσον αφορά την ενεργοποίηση όσο και την πίεση του κυκλώματος. Έτσι –ευτυχώς για μας τους θεατές-συστήματα υποβοήθησης (σερβομηχανισμοί) και αντιμπλοκαρίσματος (ABS) δεν έχουν καμία θέση σε μία μοτοσυκλέτα MotoGP™, αφήνοντας τους αναβάτες να ξεδιπλώσουν όλο το ταλέντο τους.
Οριακό φρενάρισμα χωρίς κανένα βοήθημα από τον Pol Espargaro.
© KTM Image
Υπερπλήρωση (turbo)
Αν και η τεχνολογία αυτή είναι διαθέσιμη και διαδεδομένη για πάνω από έναν αιώνα σε αεροσκάφη και αυτοκίνητα, στους δύο τροχούς -πέρα από μεμονωμένες περιπτώσεις- δεν βρήκε καταξίωση. Η αυξημένη απόδοση που προσφέρει στις περισσότερες των περιπτώσεων, των αγωνιστικών μοτοσυκλετών, δεν υπερκαλύπτει τα μειονεκτήματα της πολυπλοκότητας ως κατασκευή, το αυξημένο κόστος και τις ιδιαιτερότητες στον τρόπο απόδοσης της δύναμης. Έτσι συμφωνήθηκε η απαγόρευση της χρήσης όλων των ειδών υπερσυμπιεστών (μηχανικών, στροβιλοσυμπιεστών ή και ηλεκτρικών).
Υπερσυμπιεστής σε μοτοσυκλέτα παραγωγής (Kawasaki Ninja H2)
© Kawasaki
Ενεργητικές αναρτήσεις
Τις έχουμε δει εδώ και αρκετές δεκαετίες στα αυτοκίνητα, στη συνέχεια πέρασαν ακόμα και στις μοτοσυκλέτες παραγωγής ωστόσο οι αναρτήσεις που μπορούν να αυτορυθμιστούν με ηλεκτρικό ή ηλεκτρονικό τρόπο δεν επιτρέπονται στο MotoGP™. Η απαγόρευση “αυτορύθμισης” εκτός από τις αποσβέσεις περιλαμβάνει και τη ρύθμιση ύψους της μοτοσυκλέτας καθώς και την επέμβαση στα αμορτισέρ τιμονιού (σταμπιλιζατέρ).
Ημιενεργητική ανάρτηση σε μοτοσυκλέτα παραγωγής (Yamaha-R1M)
© Yamaha Motor Europe
Καινοτομίες στον κινητήρα
Με μια σειρά από άρθρα, ο κανονισμός για τις μοτοσυκλέτες του MotoGP™ θέτει ένα αυστηρό πλαίσιο γύρω από την σχεδίαση των κινητήρων. Έτσι εκτός από το ανώτατο όριο στη χωρητικότητα και τον αριθμό των κυλίνδρων (1.000cc με μέχρι τέσσερις κυλίνδρους), υπάρχει πληθώρα περιορισμών που μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν: τα έμβολα (μέγιστη διάμετρος τα 81 mm και απαγόρευση της οβάλ σχεδίασης τους), τον στρόφαλο και τους εκκεντροφόρους (υποχρεωτική κατασκευή από σιδηρούχα υλικά). Επίσης απαγορεύεται η χρήση συνθετικών υλικών για κύρια μέρη του κινητήρα (κύλινδροι, έμβολα, μπλοκ κυλίνδρων) καθώς και χρήση μπιελών με κυψελοειδή δομή.
Κιβώτιο ταχυτήτων
Απαγορεύεται η χρήση διπλού συμπλέκτη και αυτόματης μετάδοσης ενώ ο μέγιστος αριθμός των σχέσεων του κιβωτίου δεν μπορεί να υπερβαίνει τις έξι. Οι διαθέσιμοι συνδυασμοί γραναζιών για την κλιμάκωση των σχέσεων είναι περιορισμένος (24 για όλη τη σεζόν) ενώ για την ενεργοποίηση του συμπλέκτη δεν επιτρέπεται η χρήση ηλεκτρομηχανικών ή ηλεκτρουδραυλικών συστημάτων.
Οι χειρισμοί του αναβάτη στην επιτάχυνση και το φρενάρισμα.
Μεταβαλλόμενα αεροδυναμικά βοηθήματα
Τα αεροδυναμικά φτερά (winglets) που πρωτοεμφανίστηκαν το 2015 και στη συνέχεια ενσωματώθηκαν στα φαίρινγκ των μοτοσυκλετών, φαίνεται να έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην αεροδυναμική εξέλιξη. Ωστόσο βάσει των κανονισμών, πρέπει να είναι σταθερά (απαγορεύεται δηλαδή να μετακινούνται ή να περιστρέφονται) μη επιτρέποντας τη χρήση τεχνολογίας που έχουμε δει σε σπορ αυτοκίνητα. Φυσικά τα συστήματα που βελτιώνουν στιγμιαία την αεροδυναμική (όπως το DRS της F1) ευνοώντας τα προσπεράσματα, απαγορεύονται αν και μάλλον δεν πιστεύει κανείς πως είναι απαραίτητα στο MotoGP™.
Τα νέου τύπου αεροδυναμικά βοηθήματα στο MotoGP™.
Αποθήκευση ενέργειας (hybrid)
Η χρήση συστημάτων που αποθηκεύουν ενέργεια κατά τη διάρκεια του φρεναρίσματος ώστε να αξιοποιηθεί αργότερα, στη φάση της επιτάχυνσης είναι αρκετά διαδεδομένη στους τέσσερις τροχούς, τόσο στα αυτοκίνητα παραγωγής όσο και στη F1. Και μπορεί να μοιάζει ασύμβατη με τις αγωνιστικές μοτοσυκλέτες των GP ωστόσο, όπως αποκαλύφθηκε εκ των υστέρων, η ΚΤΜ είχε δοκιμάσει ένα τέτοιο σύστημα το 2008, στα 125cc, λίγο πριν η χρήση αυτής της τεχνολογίας απαγορευτεί από τους κανονισμούς. Για την ιστορία, ο μοναδικός (γνωστός) αναβάτης που έτρεξε με αυτό το σύστημα ήταν ο Tommy Koyama που τερμάτισε έβδομος στον αγώνα της Valencia (έχοντας ξεκινήσει από τη 15η θέση της εκκίνησης).
Ο Koyama με ΚΤΜ 125, πιθανότατα υβριδικό σύστημα
© ΚΤΜ
Εξωτικά υλικά
Σημαντικοί περιορισμοί έχουν τεθεί στη χρήση ελαφριών (και ακριβών) υλικών. Έτσι έχει περιοριστεί σημαντικά η χρήση των συνθετικών υλικών και πολλών μετάλλων όπως το τιτάνιο και το μαγνήσιο. Παράλληλα έχει απαγορευτεί η χρήση του βηρυλλίου (ελαφρύ και άκαμπτο μέταλλο) που λόγω της εξαιρετικής θερμικής απαγωγής του είχε βρει εφαρμογή στην κατασκευή των φρένων (δαγκάνες) ωστόσο στη συνέχεια η κατεργασία του συνδέθηκε με καρκινογενέσεις.
Ενδοεπικοινωνία
Απαγορεύεται η αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ αναβατών και μηχανικών. Το μόνο που μπορούν να κάνουν οι μηχανικοί για να ενημερώσουν τους αναβάτες σχετικά με την κατάσταση στην πίστα (πχ σημαία κριτών, βροχή, πτώση άλλου αναβάτη) ή να τους προτείνουν κάποια αλλαγή (πχ στις ρυθμίσεις της μοτοσυκλέτα τους ή την είσοδο στα pit) είναι να τους στέλνουν σύντομα μηνύματα μέσω των pitboard (ταμπέλα που δείχνουν στους αναβάτες στην ευθεία της πίστας) και των dashboard (στην οθόνη ενδείξεων των μοτοσυκλετών).
Επικοινωνία μέσω μηνυμάτων στο dashboard των μοτοσυκλετών.
Τηλεμετρία
Δεν επιτρέπεται η απευθείας αποστολή δεδομένων της μοτοσυκλέτας στους μηχανικούς, την ώρα που αυτή βρίσκεται στην πίστα (πχ η θερμοκρασία κινητήρα ή η λειτουργία των ηλεκτρονικών) πέραn αυτών που χρησιμοποιούνται για την τηλεοπτική κάλυψη (όπως η θέση στην πίστα, η ταχύτητα, η σχέση στο κιβώτιο και η κλίση της μοτοσυκλέτας) ενώ απαγορεύεται οποιαδήποτε εξ αποστάσεως επέμβαση των μηχανικών στη λειτουργία αυτής.
