Breaking
To breaking σαν τέχνη και σαν άθλημα: οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος
Είναι το breaking τέχνη ή άθλημα; Ή και τα δύο; Δύο ερωτήματα που πλανώνται στο χώρο του breaking. Ρωτήσαμε 10 κορυφαίους breakers να μας πουν την άποψη τους - διάβασε παρακάτω & μπες στο debate.
Με το breaking να εξελίσσεται και να αυξάνει την δημοφιλία του τα τελευταία χρόνια έρχεται στο προσκήνιο η συζήτηση για το εάν αυτού του είδους ο χορός είναι τέχνη ή άθλημα, όταν μάλιστα οι διαγωνισμοί σε όλο τον κόσμο αποτελούν βασικό στοιχείο της κουλτούρας του breaking, σχεδόν από την γέννηση του.
Η συζήτηση αυτή και με όλο το σεβασμό στον χορό, δεν είναι καινούρια. Άλλωστε από το μπαλέτο μέχρι κάθε είδους σύγχρονου χορού, διαγωνισμοί χορού γίνονταν και γίνονται εδώ και πολλά χρόνια απ' όσο θυμόμαστε: στην δεκαετία του '80 μάλιστα υπήρχαν δύο πολύ δυνατές ομάδες χορού οι οποίες συμμετείχαν σε διαγωνισμούς, όπως το International Ballet Competition (IBC), όπου συχνά αναφέρονταν ως Ολυμπιακοί Αγώνες του Μπαλέτου. Στην εποχή μας οι διαγωνισμοί χορού είναι περισσότερο δημοφιλείς από ποτέ (σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας των reality που προβάλλονται στην τηλεόραση), αλλά με διάφορες αντικρουόμενες απόψεις να πλανώνται, με αποτέλεσμα η βασική ερώτηση να μην έχει ακόμη απαντηθεί.
Είναι σαφές πως οι διαγωνισμοί προσελκύουν ανθρώπους με τελείως διαφορετικές αντιλήψεις και ειδικά στον χώρο του breaking είναι σαν να προσπαθούν να διαχωρίσουν τα αυγά από την ομελέτα. Ο γνωστός Καναδός B-Boy, o Luca 'Lazylegz' Patuelli, που είναι και ιδρυτής του Ill-Abilities Crew, μια διεθνή ομάδα που αποτελείται από breakers με κινητικά προβλήματα, υποστηρίζει πως «πάντα υπήρχε το αθλητικό κομμάτι σε αυτό τον χορό. Παράλληλα, όμως, αποτελεί και τέχνη καθώς επιτρέπει σε κάθε έναν να δημιουργήσει τις δικές του κινήσεις. Βέβαια είναι και σπορ καθώς απαιτεί πολύ υψηλά επίπεδα φυσικής κατάστασης και δύναμης προκειμένου να έχει κάποιος τις ικανότητες να εκτελέσει αυτές τις κινήσεις».
Ο B-Boy Perninha στο Red Bull BC One Cypher στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας
© Fabio Piva/Red Bull Content Pool
Ο Lucas Ferreira Machado (aka B-Boy Perninha) είναι από την Βραζιλία και αποτελεί μέλος των Lazylegz Ill-Abilities Crew και μας λέει: «για πολλά χρόνια θεωρούσα τον εαυτό μου αθλητή, ειλικρινά, αλλά μετά από κάποια πράγματα που κάναμε με την ομάδα Ill-Abilities άρχισα να αλλάζω τον τρόπο σκέψης μου».
Όταν ρωτήσαμε τον , B-Boy Kareem από τις ΗΠΑ εάν αισθάνεται καλλιτέχνης ή αθλητής μας απάντησε: «Εξαρτάται. Αυτή τη στιγμή θα έλεγα περισσότερο αθλητής. Για παράδειγμα πως καθορίζεις έναν άνθρωπο; Όλοι οι άνθρωποι έχουν διαφορετική εμφάνιση, μέγεθος, ύψος ακόμα και χρώμα, σωστά; Έτσι και για κάποιον που κάνει breaking, δεν μπορείς να πεις με σιγουριά ότι είναι αθλητής ή καλλιτέχνης. Είναι απλά ένας breaker. Πρέπει να ψάξεις πολύ πιο βαθιά για να καταλάβεις εάν τελικά πρόκειται για καλλιτέχνη ή αθλητή». Και συμπληρώνει, «προσωπικά θα έλεγα ότι είμαι ένας καλλιτέχνης που προπονείται σαν αθλητής».
Προσωπικά θα έλεγα ότι είμαι ένας καλλιτέχνης που προπονείται σαν αθλητής.
Η B-Girl Isis από το Εκουαδόρ αισθάνεται σαν «να είμαι μια καλλιτέχνιδα η οποία έχει υποχρεωθεί μέσα από την χορευτική κοινότητα να γίνει αθλήτρια». Ωστόσο, αισθάνεται ότι πάντα θα είναι ένας άνθρωπος που κάνει τέχνη. «Πρέπει να γίνεις αθλητής ή αθλήτρια εάν επιθυμείς να επιτύχεις κάποιους συγκεκριμένους στόχους, αλλά πιστεύω ότι σχεδόν κάθε B-Boy και κάθε B-Girl - είναι πάνω απ' όλα καλλιτέχνης».
«Πρόκειται για ένα είδος χορού και ο χορός είναι τέχνη, είναι κουλτούρα, οπότε είμαστε δεμένοι με αυτό», μας λέει η Asia One. «Σίγουρα πρόκειται για ένα είδος τέχνης, αλλά κι αυτό είναι υποκειμενικό».
Η B-Girl Sunny ανακηρύχθηκε νικήτρια στο Red Bull BC One Cypher στις ΗΠΑ
© Carlo Cruz/Red Bull Content Pool
Ουσιαστικά υπάρχει μια γενική άποψη (και δεν αποτελεί έκπληξη) ότι ο αθλητισμός και η καλλιτεχνική φύση, αμφότερα χαρακτηρίζουν το breaking. Ωστόσο, καθώς το breaking γίνεται όλο και πιο δημοφιλές σαν σπορ μέσω κάποιων διοργανώσεων που χαίρουν μεγάλης αναγνώρισης, όπως είναι το Red Bull BC One και οι Ολυμπιακοί στο Παρίσι το 2024, είναι πολύ πιθανό να δούμε το breaking να χάνει την καλλιτεχνική του πλευρά καθώς ενισχύεται αυτή ενός ανταγωνιστικού σπορ.
Για παράδειγμα στις δεκαετίες του '60 και του '70 η ρυθμική γυμναστική βασίζονταν κυρίως στην καλλιτεχνική πλευρά αυτού του αθλήματος, όσο όμως ανέβαινε ο βαθμός δυσκολίας τόσο αυξανόταν και η αθλητική του πλευρά. Πλέον δεν ασχολείται κάποιος με αυτή τη διαφορά. Οπότε είναι φυσιολογικό να αναρωτιόμαστε προς τα που θα πάει το breaking όσο παρουσιάζεται σαν σπορ μπροστά στο φιλοθεάμον κοινό. Το θέμα είναι πόσο θα επηρεάσει το breaking σαν τέχνη αυτή η κατεύθυνση που του έχουν προσδώσει.
«Πιστεύω πως ναι, θα επηρεαστεί λίγο», μας λέει η Isis.
Η B-Girl Kate ποζάρει για τον τελικό του Red Bull BC One στη Νέα Υόρκη 2022
© Kien Quan / Red Bull Content Pool
Ο Lazylegz δεν νομίζει ότι απαραίτητα υπάρχει κάποια απειλή. «Όταν διαγωνίζεσαι σε υψηλό επίπεδο, ένα battle είναι σαν μια συζήτηση, σωστά; Όπως είναι η μορφή των αγώνων σήμερα, ουσιαστικά έχεις δύο χορευτές οι οποίοι προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τον δικό τους τρόπο. Ένα μέρος αυτής της επικοινωνίας είναι καθαρά καλλιτεχνικό».
«Εάν λοιπόν εστιάσουμε στην αθλητική πλευρά του breaking... τότε θα πρέπει να ζητείται από τους χορευτές και τις χορεύτριες να εκτελούν ένα Χ αριθμό airflares υπό μια συγκεκριμένη γωνία και το ίδιο θα επαναλαμβάνουν όλοι προσπαθώντας να το εκτελέσουν καλύτερα. Στην πραγματικότητα όμως υπάρχουν κάποιοι χορευτές που επικεντρώνονται στα κόλπα και στις αθλητικές κινήσεις και άλλοι που δίνουν μεγαλύτερο βάρος στην δημιουργικότητα, το flow και το στυλ - και πιστεύω ότι οι δύο αυτές κατηγορίες έχουν και την ίδια βαρύτητα».
Στην πραγματικότητα υπάρχουν κάποια τεχνικά στοιχεία τα οποία μπορεί να είναι απαραίτητα για την αύξηση του σκορ σε ένα ανταγωνιστικό σπορ, όπως για παράδειγμα στο καλλιτεχνικό πατινάζ όπου οι διαγωνιζόμενοι βαθμολογούνται για κάποιες αθλητικές φιγούρες. Ωστόσο είναι αδύνατον να διακριθούν σε κάποιο αγώνα χωρίς να έχουν έντονη και την καλλιτεχνική πλευρά του πατινάζ σαν αγώνισμα.
«Κατά κάποιο τρόπο υπάρχει ένα είδος απειλής», μας λέει ο Νοτιοκορεάτης B-Boy Hong 10. «Η τάση του σύγχρονου breaking κινείται περισσότερο προς την αγωνιστική του μορφή παρά προς την φυσική του εξέλιξη. Πρέπει να προσαρμοστούμε σε αυτό. Ωστόσο, πιστεύω ότι η καλλιτεχνική του πλευρά, το άρωμα αυτό της τέχνης, θα παραμείνει».
Ο Kriss πριν τον τελικό στο Red Bull Dance Your Style που έγινε στο Παρίσι
© Little Shao / Red Bull Content Pool
«Για μένα ισχύει το ρητό, η αλήθεια είναι κάπου στη μέση», υποστηρίζει ο Tσέχος B-Boy Mr. Kriss. «Προσωπικά πιστεύω ότι για είναι κάποιος χορευτής πρέπει να διαθέτει και τα δύο στοιχεία (καλλιτεχνικό και αθλητικό) προκειμένου να είναι ολοκληρωμένος, καθώς έχω δει B-Boys που είναι εξαιρετικά αθλητικοί, αλλά δεν μου δίνουν κάτι ξεχωριστό ούτε τους βρίσκω συναρπαστικούς. Νομίζω ότι χορεύουν σαν ρομπότ και μάλλον είναι βαρετοί. Από την άλλη έχω δει B-Boys που εστιάζουν μόνο στην καλλιτεχνική τους εικόνα και ακόμα και στην ζωή τους βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό».
Ο Hong 10 αισθάνεται πως «σίγουρα υπάρχει μια διαμάχη μεταξύ του αθλητικού και του καλλιτεχνικού χαρακτήρα του breaking, αλλά πιστεύω ότι το καλλιτεχνικό στοιχείο υπερισχύει του αθλητικού καθώς οι χορευτές χορεύουν με τον δικό τους τρόπο και εκφράζονται με την δική τους δημιουργικότητα και τις δικές τους κινήσεις».
Ο B-Boy Hong 10 στο Red Bull BC One στο Καζακστάν
© Victor Magdeyev / Red Bull Content Pool
Πιστεύω ότι το καλλιτεχνικό στοιχείο υπερισχύει του αθλητικού.
«Είναι κάτι ανταγωνιστικό που σε βάζει σε θέση μάχης», μας λέει η Asia One. «Με αυτό το σκεπτικό ανεβαίνει και το επίπεδο: αυτός είναι και ο λόγος που ο χορός συνεχίζει να εξελίσσεται. Μας προκαλεί, όπως ένα σπορ σε προκαλεί και σε δοκιμάζει, άλλωστε αυτή η πλευρά του breaking, ότι είναι δηλαδή κάτι ανταγωνιστικό, μας εξιτάρει και μας ωθεί να προσπαθήσουμε πιο σκληρά, να μάθουμε καινούρια πράγματα και να ασχοληθούμε ακόμη περισσότερο με αυτό».
Αντίστοιχα και ο B-Boy Hijck βλέπει την αθλητική πλευρά του breaking σαν ένα πλεονέκτημα προς την δημιουργικότητα. «Εάν εξασκήσω το σώμα μου σαν αθλητής, τότε θα βοηθήσω το καλλιτεχνικό μου ταπεραμέντο να δημιουργήσει περισσότερα και να φτάσω σε υψηλότερο επίπεδο. Όταν το σώμα είναι κατάλληλα προετοιμασμένο τότε μπορείς να ωθήσεις και την δημιουργικότητα σου».
Ίσως μόνο ο χρόνος μπορεί να μας δείξει πια κατεύθυνση μπορεί να πάρουν τα πράγματα στην εξέλιξη του breaking. Αλλά ένα πράγμα είναι σίγουρο, ότι οι αγώνες breaking θα είναι μαζί μας για πολύ καιρό ακόμη. Και καθώς αυτή η μορφή χορού κερδίζει το ευρύτερο κοινό και έξω από την χορευτική κοινότητα είναι πολύ πιθανό να δούμε την αθλητική πλευρά να τραβά τα φώτα της δημοσιότητας.
«Φυσικά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον τραβούν οι αγώνες», μας λέει ο Neguin, «γιατί απλά η κοινωνία το έχει οδηγήσει προς αυτή την κατεύθυνση από την αρχή της εξέλιξης του. Οι άνθρωποι αγαπούν τον ανταγωνισμό και θέλουν να δείχνουν ποιος είναι ο καλύτερος και ποιος ο χαμένος. Ωστόσο, η καλλιτεχνική πλευρά μιας τόσο ωραίας ασχολίας θα βρίσκεται παντού. Οπότε δεν έχει σημασία τι τραβά τα φώτα της δημοσιότητας».
Η Isis μας δείχνει τις ικανότητες της στο Red Bull BC One Cypher
© Little Shao/Red Bull Content Pool
Παρά το μεγάλο καλλιτεχνικό πάθος και την ασυμβίβαστη φύση της που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι είναι πάνω απ' όλα καλλιτέχνης, η B-Girl Isis δεν έχει πρόβλημα στο να παίρνει μέρος σε διαγωνισμούς breaking. «Οι άνθρωποι πάντα ανταγωνίζονταν στο breaking. Και πιστεύω ότι είναι ΟΚ να κοντράρεσαι με άλλους».
«Πιστεύω ότι λίγη ανταγωνιστικότητα μέσα μας, είναι μόνο καλή», λέει ο Mr. Kriss. «Και ίσως να είναι σημαντικό να δοκιμάσει κάποιος... βλέπετε οι περισσότερες μάχες που έδωσα, και το γνωρίζω ότι αυτό είναι κλισέ, δεν ήταν πραγματικές μάχες με κάποιον αντίπαλο, αλλά μάχες με τον ίδιο μου τον εαυτό. Πολλές μάχες τις έχασα γιατί έχασα τον εαυτό μου».
Και δεν έχει να κάνει μόνο με το συναίσθημα. Ο Lazylegz υποστηρίζει πως όταν ήταν ιδιαίτερα δραστήριος και αγωνίζονταν σε υψηλό επίπεδο, αυτό πραγματικά που τον οδηγούσε και αποτελούσε πρόκληση ήταν να προσπαθεί να γίνει ο ίδιος καλύτερος.
«Επίκεντρο ήταν πάντα το: 'πως μπορώ να είμαι καλύτερος αυτό το βράδυ, πως μπορώ να αποδώσω σε υψηλότερο επίπεδο το άλλο βράδυ; Αν μπορώ να κάνω τρεις περιστροφές με τα χέρια μου, πως θα καταφέρω να βγάλω τρεισήμισι;».
«Θα περιγράψω τον εαυτό μου σαν ένα τύπο που πάντα προσπαθεί να ανακαλύψει νέες κινήσεις και να κάνει πράγματα να δουλέψουν ανεξάρτητα με τις εκάστοτε συνθήκες. Εάν πραγματικά πιστεύω και θέλω πολύ κάτι, μπορώ να το κάνω να συμβεί».
Ο Lazylegz σε μια χαρακτηριστική κίνηση με μια πατερίτσα
© Jasper
Σίγουρα η αποφασιστικότητα - είναι ένα χαρακτηριστικό που πιστεύω ότι πρέπει να έχουν όλοι οι χορευτές που είναι μέσα στην φάση. Πρόκειται για ένα προσόν που φέρνει στο μυαλό τις δηλώσεις του Lazylegz και του Perninha στις συνεντεύξεις που έδωσαν.
Το βασικό μήνυμα που θέλει να περάσει η ομάδα Ill-Abilities είναι ότι «δεν υπάρχουν δικαιολογίες, ούτε όρια», μας υπενθυμίζει ο Perninha και συνεχίζει: «πιστεύω πως το breaking είναι ακριβώς αυτό».
Ίσως να πρέπει να επικεντρωθούμε σε αυτές τις αλήθειες: ότι δηλαδή υπάρχουν κανόνες που μπορούν να σπάσουν και κάποια όρια απλά βρίσκονται εκεί για να μας ωθήσουν να τα ξεπεράσουμε. Και είτε αυτά τα όρια είναι καλλιτεχνικά είτε αθλητικά, μερικές φορές πρέπει να τα αποδεχθούμε.
Και όταν θα έχουμε αναγνωρίσει αυτά τα όρια θα πρέπει να αποφασίσουμε το μονοπάτι που θα επιλέξουμε να πορευθούμε -και από όσα έχουμε ακούσει μέχρι τώρα συμπεραίνουμε ότι το πιο σημαντικό δεν είναι να αποδεχθούμε αυτά τα όρια, αλλά να συνεχίσουμε να συναντιόμαστε με άλλους χορευτές και στην άλλη πλευρά. Και όπως τοποθετείται και ο Lazylegz θα πρέπει να συνεχίσουμε να ψαχνόμαστε, ανεξάρτητα σε ποια πλευρά του νομίσματος πιστεύουμε ότι είμαστε.
