Dance
Het breakdance woordenboek
Van ‘helicopters’ naar ‘drills’, het gebeurt allemaal op de breakdancevloer.
Onderdeel van dit verhaal
01
Breakdance vs breaking
Waar komt de term vandaan?
De meesten kennen de term ‘breakdance’ en hebben daar direct de associatie bij van acrobatische bewegingen als salto’s en headspins. En hoewel dat klopt, is de oorspronkelijke term onder beoefenaars bekend als ‘breaking’. 'Breakdance' en 'breaking' worden daarom beide gebruikt. In beide gevallen staat het letterlijk vertaald voor pauze- (break) dans. Op de block parties eind jaren 70 in de achterstandswijken van de Bronx in New York speelde de DJ vaak het stuk van een interlude in een nummer waarop de dansers los gingen en probeerde elk accent te pakken.
Begin jaren 80 werd de term breakdance geïntroduceerd door de media die zorgde voor meer herkenbaarheid. Beide staan dus voor hetzelfde, maar mocht het nodig zijn, kom je een stuk verder met breaking en de dansers breakers, B-boys en B-girls te noemen en geen breakdancers.
Breakdance vormt, samen met rap/MC-ing, DJ-ing en graffiti, de 4 basiselementen van Hip Hop.
Mache Phive en H bij Red Bull BC One Cypher East USA
© Todd Owyoung / Red Bull Content Pool
02
De Battle
Breng je skills naar de dansvloer
Een kernaspect bij breaking is de battle. Het moment om je tegenstander te kunnen overtreffen en te laten zien wat je in huis hebt. In een battle nemen één of meerdere breakers het tegen elkaar op. Sinds het prille begin van breaking is de battle een alternatief geweest voor het letterlijk met elkaar op de vuist gegaan en juist op de vloer te laten zien wat je skills zijn. In eerste instantie met de MC of publiek als oordelend orgaan, maar tegenwoordig wordt een uitslag bepaald door ervaren juryleden die zelf hun strepen hebben verdiend.
De meest bekende vorm van een battle is de één-tegen-één variant waarbij om beurten wordt gedanst in een aantal rondes (ook wel ‘runs’ genaamd) op muziek die wordt bepaald door de DJ. Aan jou dus als danser om je moves zo goed mogelijk aan te passen op de maat en tempo van de muziek. Daarnaast zijn er ook andere varianten van een battle zoals een crew battle waarin je met een hele groep het opneemt tegen een andere groep of 2-tegen-2 waarbij duo's strijden voor de winst. Zelf live een battle meemaken? Red Bull BC One is het ultieme breaking kampioenschap en wordt jaarlijks over de hele wereld georganiseerd.
Menno van Gorp tijdens Red Bull BC One World final 2019
© Little Shao / Red Bull Content Pool
03
De vier hoofdelementen van breaking
Van toprocks tot footwork en powermoves tot freezes, een beetje B-boy of B-girl beheerst het allemaal. In hoofdlijnen kan de dans worden ontleed in vier verschillende categorieën;
Toprock
Dit is de staande dans en meestal iets waar de danser de ronde mee begint. Er zijn veel verschillende variaties maar de kern is om je muzikaliteit te laten zien, je ronde te introduceren en op te bouwen. Met een goede toprock laat je zien dat je beheersing over het gedraaide nummer hebt en kun je al een groot deel van je unieke karakter kwijt
B-girl Pauline tijdens de Red Bull BC One Cypher Holland.
© Koko / Red Bull Content Pool
Footwork
Footwork is het beste te omschrijven als alles wat je met je handen en voeten dicht op de vloer doet zonder stilstand. De bekendste variant daarvan is de ‘sixstep’, waarbij je in 6 stappen een rotatie maakt met je handen en voeten op de vloer. Een andere bekende footwork variatie is de 'helikopter’ waarbij je in gehurkte positie één been in een cirkel zwaait over de vloer.
Wereldkampioen B-girl tijdens de Red Bull BC One World Final 2022
© Little Shao / Red Bull Content Pool
Powermoves
Wellicht het meest spectaculaire om te zien zijn de zogenaamde ‘powermoves’. Alles wat ervoor nodig is om over je as te roteren of jezelf met je benen los van de grond in de lucht te gooien en weer op te vangen, volg je het nog? Een van de bekendste powermoves is de ‘headspin’ waarbij je zonder handen en voeten op je hoofd draait. Een andere is de ‘Airflare’ waarbij je in een handstand positie jezelf in de lucht roteert en weer opvangt in de handstand. Er is veelal veel kracht, lenigheid en uithoudingsvermogen om powermoves te beheersen.
B-Girl Swami showt de headspin tijdens de Red Bull BC One World Final 2022
© Carlo Cruz / Red Bull Content Pool
Freeze
Waarmee je ook punten kan scoren bij de jury en publiek zijn de freezes. Stilstaande bewegingen die, als ze goed worden getimed, exact uitkomen op de accenten van de muziek en daardoor een nog groter effect hebben. bekende freezes zijn de ‘air-freeze’ en de 'air chair'.
B-girl Carito laat een air chair freeze zien
© Romina Amato / Red Bull Content Pool
Dan nog even dit; 'biting' is geen move!
Hoewel er in breaking veel basisoefeningen zijn die door iedereen worden gedaan, is het letterlijk kopiëren van iemand anders zijn of haar unieke moves not done. Het laat juist je gebrek aan creativiteit en uniekheid zien als je iemand anders aan het nadoen bent. Mocht je tijdens een battle een danser herhaaldelijk met de onderarmen op elkaar bewegen dan geeft de tegenstander aan dat je op dat moment aan het ‘biten’ bent.
04
De signature move
Waarmee onderscheid je je dan wel tijdens een battle?
Originaliteit is de sleutel tot succes. Met jouw vermogen als danser om je eigen karakter in je dans te ontwikkelen laat je zien dat je in staat bent een onderscheid te maken ten opzichte van de rest van het deelnemersveld. Maar het gaat verder dan dat...
Niet alleen tijdens een battle maar hoe meer uniek je bent als danser hoe groter de kans is dat je een mooie nalatenschap kan laten zien en volgende generaties kan inspireren. Dit kan door middel van het laten zien van jouw signature move, ofwel jouw unieke handtekening van een move. De twist die jij aan een bestaande of nieuwe beweging geeft en er je eigen stempel op drukt.
05
Vallen is geen optie
Zijn je moves ‘clean’ of maak je een onherstelbare ‘crash’
Het arsenaal aan moves wat je laat zien, de overtuiging waarmee je op de vloer staat en de muzikaliteit kan het onderscheid maken of je een battle wint of verliest. Maar minstens zo belangrijk is de uitvoering ervan. Zijn je moves clean dan maak je geen fouten en zijn er geen slordigheden te zien, maar een crash tijdens de battle verkleint jouw kans op eeuwige roem. Hierbij is het zichtbaar dat een move niet goed lukt en je niet uitkomt met je bewegingen, en dus… terug naar de trainingszaal om het volgende keer te voorkomen.
06
Muziek is de basis
De muziek bij breaking is essentieel. Wist je bijvoorbeeld dat een breaker vooraf niet weet op welke muziek er wordt gedanst? Pas aan het begin van de battle wanneer de DJ de muziek begint weet een breaker welke moves te gebruiken en aan te passen aan de muziek. Daar komt ook een stuk freestylen en muzikaliteit bij kijken. Allerlei aspecten waar ook de jury op let. Een veelgehoorde term die met muziek te maken heeft is de 'Beat Kill'. Het op de maat of accenten in de muziek uitvoeren van complexe “moves en freezes”.
07
Bekende breakdance competities
Wereldwijd worden vele internationale breakdance competities georganiseerd. Een van de meest bekende is de Red Bull BC One, die sinds 2004 word georganiseerd en jaarlijks meer dan 50 lokale voorrondes heeft om je te kwalificeren voor de Red Bull BC One World Final. De langstlopende crew battle competitie is de Battle Of The Year en wordt sinds 1990 gehouden. De Nederlandse breakdance crew The Ruggeds won dit prestigieuze kampioenschap in 2022 en werd daarmee de eerste en enige groep uit Nederland die dit voor elkaar kreeg.
08
Nederlandse breakers met internationaal succes
We zijn als klein land dus best goed in het dansen en laten dat ook zien op de internationale kampioenschappen. Zo won de Rotterdamse Menno van Gorp maar liefst drie keer de Red Bull BC One World Final (2014, 2017 en 2019) en vele andere prijzen. Ook de Haagse India Sardjoe liet van haar horen door in 2022 de Red Bull BC One World Final in New York te winnen. De editie waarbij B-boy Lee uit Amsterdam knap tweede werd!
Opgewarmd en meer weten?
Kijk hier de aflevering over de ABC van Breaking met interviews van onder andere wereldkampioen Menno van Gorp en te gekke beelden van Red Bull BC One.
18 min
ABC of... Breaking
Breaking-legend Ronnie vertelt je alles wat je moet weten over deze waanzinnige dansstijl in een snelcursus breaking!
Onderdeel van dit verhaal