Racen zit in het DNA van Zandvoort. De eerste plannen voor een autorace in de Noord-Hollandse badplaats ontstaan in de jaren dertig van de vorige eeuw, maar het duurt tot na de Tweede Wereldoorlog voordat er een permanent circuit wordt gebouwd: Circuit Zandvoort. Dan gaat het snel. In 1948 wordt de eerste race gehouden en binnen 5 jaar ontvangt het circuit de absolute top van de autosport: de Formule 1. De rest is geschiedenis.
01
Geschiedenis van Circuit Zandvoort
Naam: Circuit Zandvoort
Geopend: 1948
Eerste F1-race: 1952
Zandvoort is een van de oudste en meest unieke circuits op de Formule 1-kalender. Na de opening van het circuit in 1948 wordt in 1952 de eerste Grand Prix van Nederland meetellend voor het wereldkampioenschap Formule 1 gehouden. De winnaar toen? De Italiaanse coureur Alberto Ascari, op weg naar zijn eerste wereldtitel. Ascari wordt ook het jaar daarop kampioen, nadat hij opnieuw in Zandvoort met de overwinning aan de haal ging. Toeval?
Aantal GP's van Nederland: 36 (incl. 2026)
Meest overwinningen GP Nederland: Jim Clark (vier zeges)
Overwinningen Max Verstappen: 3 (2021, 2022, 2023)
Meest recente winnaar: Oscar Piastri (2025)
Tussen 1952 en 1985 was de Grand Prix van Nederland vaste prik op de F1-kalender. Tijdens die periode ontbrak Circuit Zandvoort slechts vier keer (in 1954, 1956, 1957 en 1972), alle andere jaren was de Dutch GP van de partij. De Grand Prix heeft een prestigieuze lijst van winnaars: naast de eerder genoemde Ascari wisten ook wereldkampioenen als Juan Manuel Fangio, Graham Hill, Jim Clark, Jackie Stewart, Niki Lauda, James Hunt, Nelson Piquet en Alain Prost op Zandvoort te winnen. Clark is met vier overwinningen de succesvolste coureur uit de geschiedenis van de GP van Nederland.
Clark wordt inmiddels op de hielen gezeten door Max Verstappen. De Red Bull Racing-coureur won de edities van 2021, 2022 en 2023 — en telkens vanaf pole. In 2024 moest Max de overwinning aan Lando Norris laten. Een jaar later won McLaren-teamgenoot Oscar Piastri. Verstappen eindigde beide jaren niet lager dan de tweede positie.
02
Circuit Zandvoort: cijfers en feiten
Lengte van het circuit: 4,259 kilometer
Aantal bochten: 14
Aantal Straight Mode-zones: 2 (op start-finish en tussen bocht 10 & 11)
Aantal ronden: 72
Race-afstand: 306,587 kilometer
Snelste raceronde: 1:11.097 (Lewis Hamilton, 2021)
En dan de baan zelf. Circuit Zandvoort was oorspronkelijk een snel circuit met voornamelijk lange rechte stukken en vloeiende bochten. Alleen het eerste deel tot en met Scheivlak was min of meer hetzelfde als de huidige versie. Later werden er hier en daar chicanes toegevoegd om de snelheid eruit te halen, maar het mocht niet baten. De Formule 1 was Zandvoort ontgroeid. Het circuit kende zware tijden en werd voor een deel gesloopt, waarna alleen een 2,5 kilometer lange, ingekorte variant overbleef.
Circuit Zandvoort kende in de jaren negentig een opleving door een nieuw initiatief: de Masters of Formula 3. In deze race namen de beste Formule 3-coureurs ter wereld het tegen elkaar op. De Masters werd een enorm succes en bracht grote namen voort, waaronder latere Formule 1-coureurs David Coulthard, Jos Verstappen, Takuma Sato, Lewis Hamilton en Max Verstappen – om maar een aantal voorbeelden te noemen.
Na de bouw van het vernieuwde Circuit Zandvoort in 1999 keerde de baan langzaam maar zeker terug op het internationale toneel. Maar het ongekende succes van Max Verstappen opende de deur voor de Formule 1. Het circuit werd 'F1-proof' gemaakt, zodat de koningsklasse in 2021 weer op de baan kon racen. De voornaamste ingreep vond plaats bij twee bochten: de Hugenholtzbocht en Arie Luyendykbocht. Tegenwoordig zijn dit indrukwekkende kombochten met een maximale helling van 18 graden. Zo kan je er op hoge snelheid doorheen.
03
De bochten van Circuit Zandvoort
Bocht 1: Tarzanbocht
De meest roemruchte bocht van Zandvoort is de Tarzanbocht, een lange haarspeldbocht aan het eind van start-finish. Inhalen is zeker niet eenvoudig op deze baan, dus de coureurs zijn er hier bij de start van de race als de kippen bij om posities te winnen. Dringen geblazen, en grote kans op brokken. Ook de rest van de race is de Tarzanbocht een hotspot voor actie, omdat het een van de weinige plekken is waar je tegenstanders kan passeren.
Bocht 2: Gerlachbocht
Deze rappe bocht is vernoemd naar Wim Gerlach, die hier in 1957 verongelukte. Het is de verbinding naar de eerste van twee kombochten op Zandvoort: de Hugenholtzbocht.
Bocht 3: Hugenholtzbocht
De Hugenholtzbocht is vernoemd naar Hans Hugenholtz. Deze man was jarenlang directeur van Circuit Zandvoort, maar staat ook bekend als ontwerper van bijvoorbeeld het circuit van Suzuka in Japan. Als relatief langzame kombocht kunnen coureurs in deze curve meerdere lijnen kiezen. Dat maakt het een gevaarlijke bocht, waar meer dan eens brokken worden gemaakt.
Bocht 4: Hunserug
Na de Hugenholtzbocht volgt een snel knikje naar rechts, de Hunserug. Gas erop en door.
Bocht 5: Slotemakerbocht
Bocht vijf is van hetzelfde laken en pak: rapido. Het knikje naar links is vernoemd naar Rob Slotemaker, een race-icoon uit Zandvoort. Hij is de oprichter van de beroemde slipschool bij het circuit en ontdekte het racetalent van Jan Lammers, op zijn beurt een Nederlandse legende uit de autosport.
Bocht 6
Bocht 6 heeft geen naam, wellicht ook omdat je het nauwelijks een bocht kunt noemen. Gas ingetrapt houden en een beetje naar rechts sturen, dan ben je er doorheen.
Bocht 7: Scheivlak
Na bocht 6 volgt een van de mooiste bochten van de baan, zo niet de F1-kalender: Scheivlak. Dit is een razendsnelle rechtsbocht die vanwege het hoogteverschil bijna blind ingestuurd moet worden.
Bocht 8: Mastersbocht
Na Scheivlak volgen meteen 2 bochten naar rechts, waarvan de Mastersbocht de eerste is. Geen al te trage knik, maar het is meteen oppassen voor Bocht 9…
Bocht 9
…want, meteen na de Mastersbocht gaat het rechtsaf door Bocht 9. Weer een technische bocht, die gevolgd wordt door een lange curve naar links.
Bocht 10
Die bocht naar links staat ook wel bekend als de Bocht Zonder Naam. Wie hier een foutje maakt bij het uitkomen is de sigaar, want wat volgt is een recht stuk richting een cruciale inhaalplek.
Bocht 11 en 12: Hans Ernstbocht
Na dit rechte stuk volgt de Hans Ernstbocht: een scherpe knik naar rechts, gevolgd door een linkerdoordraaier die naar beneden valt. Het is niet makkelijk, maar met een beetje dringen kan je hier een inhaalpoging wagen.
De uitbundige fans in de sector 3 zijn altijd een prachtig gezicht
© Getty Images / Red Bull Content Pool
Bocht 13
Een goed begin is het halve werk, en dat geldt ook voor Bocht 13. De exit is hier van groot belang, omdat je kostbare snelheid kunt verliezen voor de kombocht en het rechte stuk van start-finish. En daarmee ben je erg kwetsbaar.
Bocht 14: Arie Luyendykbocht
De Arie Luyendykbocht is de blikvanger van Circuit Zandvoort, vanwege de spectaculaire hoek. De bocht is bij de laatste verbouwing een kombocht met een steile banking geworden waar coureurs vol gas doorheen scheuren. Een beetje zoals we dat kennen van ovale banen in de Verenigde Staten. Natuurlijk moest deze bocht daarom vernoemd worden naar Arie Luyendyk, tweevoudig winnaar van de legendarische Indianapolis 500.
04
GP van Nederland verdwijnt van F1-kalender
Door het succes van Max Verstappen moest en zou de Grand Prix van Nederland terugkeren in de Formule 1. De race stond aanvankelijk gepland voor 2020, maar kwam door de coronapandemie pas in 2021 op de kalender. Alsof het in de sterren stond geschreven werd de eerste editie van de Dutch GP door Max gewonnen, en ook de twee volgende jaren stond de Red Bull Racing-coureur op de hoogste trede van het podium.
Helaas was het feest van korte duur. De organisatie van de Grand Prix van Nederland had een contract tot en met 2026 en wilde die ondanks het enorme succes van het evenement niet verlengen.
05
Laatste F1-race Zandvoort sluit af met een knal
De laatste Grand Prix van Nederland wordt hoe dan ook een onvergetelijke ervaring. De 2026-editie van de Dutch GP is namelijk een Sprint-weekend vol actie en spektakel. Dat betekent twee kwalificaties en twee races.
Alsof dat niet genoeg is, geeft Max Verstappen het thuispubliek van tevoren alvast reden om vol vreugde naar Zandvoort af te reizen. De Nederlander kondigt vlak voor de GP van Nederland aan zijn contract bij Red Bull Racing tot en met eind 2030 te verlengen. Steek die maar in je zak.