Minecraft is misschien wel hét grootste spel ter wereld. Maar hoe groeide een klein, zelfgebouwd indiespel zonder budget of team uit tot het wereldwijde fenomeen dat we nu kennen? Tijd om samen de geschiedenis in te duiken 👇
Als je al uren hebt geblokt, gemined en gebouwd in Minecraft, kun je dit stukje rustig overslaan. Maar voor wie even een refresher nodig heeft: Minecraft is misschien wel het meest invloedrijke sandboxspel ooit gemaakt. Je wordt gedropt in een gigantische – eigenlijk oneindige – open wereld vol biomen zoals bergen, bossen, grotten, vlakten en oceanen. Geen vastomlijnd doel, geen verhaallijn: alleen jij, je creativiteit en het Achievements-systeem dat je voortgang markeert.
De wereld bestaat volledig uit blokken die je kunt breken, verplaatsen, bouwen of vervangen. Ondertussen tikt de dag-nachtcyclus door, en afhankelijk van je moeilijkheidsgraad moet je ‘s nachts eten en jezelf beschermen tegen vijandige mobs die het op je hebben gemunt.
Aan het begin van elk nieuw spel kies je een spelmodus, en die bepaalt meteen wat voor avontuur je te wachten staat. Wil je je volledig storten op bouwen zonder beperkingen? Ga dan voor de Creatieve modus. Zin in een verhaal en verkenning? Dan is de Adventure-modus jouw terrein. En voor wie “het echte werk” wil, waarbij je moet overleven en vechten, is er de Survival-modus. Dankzij deze verschillende modi blijft Minecraft keer op keer verslavend om te spelen.
01
Het begin
Goed, nu weet je hoe het spel zich afspeelt. Het is tijd om te leren hoe het allemaal is begonnen. Minecraft is het geesteskind van de Zweedse programmeur Markus 'Notch' Persson, die eerder werkte bij de videogameontwikkelaars King en later jAlbum. Voordat hij zich helemaal op Minecraft ging richten, ontwikkelde Notch in zijn vrije uren een paar prototypes, geïnspireerd door populaire spellen uit die tijd. Onder de prototypes bevonden zich RubyDung, een basisspel, en Infiniminer, een op blokken gebaseerd mijnspel. Ik denk dat we allemaal zien hoe de ideeën achter Minecraft werden gevormd.
De eerste editie van Minecraft, genaamd Java Edition, werd gemaakt door Notch tijdens een weekend begin mei 2009. Het spel werd in eerste instantie op 17 mei vrijgegeven voor het publiek op het TIGSource forum, een forum voor onafhankelijke spelontwikkelaars. Na feedback van zijn collega's werkte Notch het spel bij tot wat tegenwoordig de Classic versie wordt genoemd. In de daaropvolgende maanden werden nog een paar updates uitgebracht, de Indev en Infdevs versies, voordat de eerste grote update, Alpha, werd uitgebracht op 30 juni 2010. Rond deze tijd begon Minecraft op stoom te komen.
Notch gaf zijn baan op om zich volledig op Minecraft te richten. Met het geld dat hij met het spel verdiende, richtte hij samen met zijn voormalige collega's Carl Manneh en Jakob Porser het inmiddels legendarische videogamebedrijf Mojang op. In deze tijd werd Minecraft voortdurend bijgewerkt en verfijnd. Nieuwe items, blokken, mobs, grondstoffen, spelmechanismen en de geliefde Survival Mode werden toegevoegd. Op 30 december ging Minecraft de bètafase in. Ter voorbereiding op de volledige release nam Mojang nieuwe werknemers aan omdat het spel (en het aantal mensen dat het speelde) in een snel tempo groeide.
02
Een visie neemt de wereld over
De volledige versie van Minecraft verscheen op 18 november 2011 en was meteen een gigantisch succes. Vanaf dat moment ging het eigenlijk maar één kant op: omhoog. Om zich meer te richten op de grote lijnen en de toekomst van het spel, stapte Notch terug als Lead Designer. Zijn plek werd overgenomen door Jens “Jeb” Bergensten, die sindsdien de volledige creatieve controle over Minecraft in handen heeft.
Naarmate het aantal spelers toenam, groeide ook Mojang mee. Samenwerkingen met meer partners en ontwikkelaars werden essentieel om het steeds groter wordende Minecraft te ondersteunen en de grenzen verder te verleggen. In de jaren die volgden verschenen talloze nieuwe edities en updates, zoals de Adventure Update, Pretty Scary Update en The Update that Changed the World. Het spel kreeg slimmere ontwerpen, nieuwe mobs, biomes, doelen, items en spelmechanieken. Een van de grootste krachten van Minecraft is dat het voortdurend evolueert, waardoor er altijd weer iets nieuws te ontdekken valt. En dat is tot op de dag van vandaag nog steeds zo.
Na het immense succes waarmee Minecraft zich in de harten van miljoenen gamers had genesteld, werd Mojang en het eigendom van Minecraft in 2017 verkocht aan Microsoft voor maar liefst 2,5 miljard dollar. Het idee kwam van Notch zelf, die op Twitter liet weten op zoek te zijn naar een bedrijf dat zijn aandelen wilde overnemen.
Minecraft bleef zich ontwikkelen en meer van letterlijk alles toevoegen. Baasgevechten, een veel groter ondergronds element, extra dimensies en gebieden. Het spel werd in de loop der jaren op verschillende nieuwe consoles en platforms geïntroduceerd. Xbox, Playstation, Nintendo, de Pocket Edition voor mobiel. Zelfs virtual reality kreeg een stukje van de Minecraft-taart. In principe kun je het spel spelen als je een elektronische mediamachine van welke soort dan ook bezit.
03
Spelmodi en spin-offs
Vanwege de populariteit van Minecraft werden en worden er verschillende spelmodi en spin-offs gemaakt - allemaal om de herspeelbaarheid en frisheid te behouden. Gamers spelen Minecraft om verschillende redenen, allemaal met verschillende doelen. Sommigen willen zich richten op het bouwen van verbazingwekkende dingen in de Creative Mode, zoals het nabouwen van de Eiffeltoren of de Taj Mahal, die beide tot de meer ambitieuze creaties behoren. Sommigen willen zo lang mogelijk overleven op de hoogste moeilijkheidsgraad in de speltypen Survival en Hardcore. Sommigen willen alle geheimen en easter eggs ontdekken, en sommigen willen een meer verhaalgericht avontuur in de Adventure Mode. Er zijn genoeg dingen om te doen!
Minecraft is ook zeer aanpasbaar. De modding community heeft een grote verscheidenheid aan nieuwe maps, mobs, items - alles wat je maar kunt bedenken! Een ander aspect van Minecraft is de multiplayermodus waarin meerdere spelers elkaar kunnen ontmoeten en in één wereld kunnen spelen. Overleven door te vechten tegen mobs en samen dingen bouwen klinkt best leuk, toch?
Er zijn inmiddels heel wat spin-offs ontstaan, geïnspireerd door het veelzijdige Minecraft. De bekendste zijn Minecraft: Story Mode, een episodisch verhaalspel ontwikkeld door Telltale Games en Mojang. Minecraft Dungeons, een dungeon crawler waarin je met maximaal vier spelers grotten kunt verkennen, vijanden kunt verslaan en schatten kunt verzamelen. En Minecraft Earth, dat augmented reality naar jouw wereld bracht. Eén ding is zeker: Mojang en Microsoft weten precies hoe ze de Minecraft-ervaring fris en spannend houden.
04
De trein die maar blijft rijden
Niemand had kunnen voorspellen dat Minecraft zo’n enorme culturele impact zou hebben. Slechts weinig games kunnen tippen aan de indrukwekkende opkomst én de blijvende relevantie die het sinds de lancering heeft weten vast te houden. Het hoofdspel en de vele spin-offs worden vandaag de dag meer gespeeld dan ooit, met regelmatige updates die alles fris houden in een voortdurend veranderende wereld. Minecraft won talloze prijzen en werd meer dan eens door toonaangevende recensenten bestempeld als “een van de belangrijkste games van het decennium.”
Critici prijzen Minecraft om zijn kenmerkende “blokkerige” stijl, de totale vrijheid om te spelen zoals jij wilt, de gigantische open wereld en de constante stroom aan updates, mods en nieuwe features. Daarbovenop komen het diepe crafting-systeem, het vermogen om spelers van alle leeftijden te boeien, en de soepele transities naar mobiel, console en virtual reality. Het spel weet perfect de balans te vinden tussen avontuur en sandbox-creativiteit. Geen wonder dat er inmiddels meer dan 200 miljoen exemplaren zijn verkocht en elke maand ruim 125 miljoen mensen inloggen. Cijfers waar je alleen maar stil van wordt.
Omdat de eerste financiering direct van spelers kwam, was Minecraft een van de eerste indiegames die slim gebruikmaakte van YouTube en vergelijkbare platforms om zichzelf groot te maken. Veel van de grootste game-influencers van nu begonnen ooit met Minecraft-video’s om hun creativiteit te tonen, een publiek op te bouwen en fans te blijven boeien. Het succesverhaal van Minecraft is daarmee een schoolvoorbeeld van perfecte synergie tussen game en community.
We kunnen gerust zeggen dat Minecraft tegenwoordig meer is dan alleen maar een spel. Door de impact op onze samenleving en de populariteit die het geniet, is het getransformeerd in films, documentaires, romans, fysieke koopwaar en muziek. Het heeft toepassingen in het onderwijs, de planning van infrastructuur en habitatstudies. Bijna overal waar we kijken, is de afdruk van Minecraft zichtbaar. De vraag is dus wat de toekomst in petto heeft voor het fenomeen Minecraft.
Terwijl Minecraft ook Hollywood verovert met de megahit A Minecraft Movie en de geruchten over een vervolg al rondgaan, blijft het spel zelf bruisen van nieuwe content. De Spring to Life-update bracht – zoals de naam al verklapt – een frisse dosis leven naar de Overworld. Denk aan warme en koude varianten van bekende mobs, nieuwe omgevingsdetails zoals de glinsterende vuurvliegjesstruik, vallende bladeren en zelfs het mysterieuze gefluister van zand.
De visuals krijgen ook een upgrade, met een nieuwe reeks verbeteringen die Vibrant Visuals worden genoemd. Pixelated schaduwen, verbeterde watereffecten, zonlicht dat door bomen schijnt en op pompoenen weerkaatst, bijvoorbeeld, bestaan allemaal via scherm-ruimte reflecties en op afbeeldingen gebaseerde belichting om dingen er zo realistisch mogelijk uit te laten zien op een blokkerige, Minecraft-manier.
Terwijl spelers hun werelden blijven bouwen, ontdekken en delen, lijkt Minecraft nog lang niet op de rem te trappen. Na 15 jaar vol creativiteit is het duidelijk: deze blokkerige legende heeft met gemak nog minstens 15 jaar brandstof in de tank.