Race winnaar Max Verstappen in Monza.
© Getty Images
F1

Superlicentie F1

De Formule 1 is voor velen het toppunt van autosport. Je moet jezelf eerst uitvoerig bewijzen voordat je er mag rijden. Lees alles over het superlicentie in F1, het rijbewijs van de koningsklasse.
Geschreven door Harry Verolme
5 minuten lezenUpdated on

Wat is een superlicentie?

Het is voor veel coureurs de droom om in de Formule 1 te rijden. Er zijn slechts twintig stoeltjes te vergeven, maar zelfs als er een plekje vrij is, komt niet zomaar iedere coureur in aanmerking. Wie deelnemen aan een Grand Prix moet in het bezit zijn van een superlicentie, ook wel bekend als FIA Super License. Je kunt het zien als een rijbewijs, waarmee je kunt aantonen dat je je sporen verdiend hebt en (in theorie) goed genoeg bent om een F1-auto bij de lurven te pakken.
Het superlicentie wordt uitgegeven door de FIA, het internationale bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor onder meer de Formule 1. De FIA zorgt ervoor dat de regels worden nageleefd en alles veilig en wel verloopt.

Wanneer krijg je een superlicentie in F1?

Het superlicentie bestaat al decennialang, maar in recente jaren zijn de regels aangescherpt om het niveau van de coureurs te waarborgen. De FIA wil koste wat kost een terugkeer naar de tijden vermijden dat coureurs zich kunnen inkopen bij een F1-team, om vervolgens als rijdende chicane over de baan te hobbelen. Bovendien heeft een zekere Nederlandse rijder genaamd Max Verstappen gezorgd voor de toevoeging van een nieuwe set eisen vanuit de FIA voor de superlicentie die tot op heden gelden.
Max is 17 jaar en 166 dagen oud bij zijn F1-debuut.

Max is 17 jaar en 166 dagen oud bij zijn F1-debuut.

© Getty Images

Hieronder alle eisen voor een superlicentie op een rijtje:
  • De coureur moet minimaal 18 jaar oud zijn bij deelname aan zijn eerste F1-race.
  • De coureur moet in het bezit zijn van een International Grade A competitie licentie.
  • De coureur moet een geldig rijbewijs hebben.
  • De coureur moet een theorie-examen van de FIA halen over de regels en sportieve codes in de F1.
  • De coureur moet 80 procent van twee seizoenen in een single-seater kampioenschap dat superlicentie punten uitlooft hebben afgewerkt.
  • De coureur moet over de afgelopen drie competitieseizoenen minimaal 40 superlicentie punten hebben verzameld.

Hoe verzamel je genoeg punten voor een superlicentie?

Zoals je in de eisen kunt lezen, moet een coureur in zijn meest recente drie raceseizoenen minimaal 40 superlicentie punten bij elkaar sprokkelen. De beste manier om dit voor elkaar te krijgen, is door in de top drie van het Formule 2 klassement te eindigen of het IndyCar kampioenschap te winnen. Dit zijn de enige disciplines die de volledige 40 punten uitkeren. Ieder kampioenschap wordt op een andere manier gewogen door de FIA. De organisatie houdt hierbij o.a. rekening met de kracht van het rijdersveld en de mate van competitiviteit in het kampioenschap. Punten worden uitgedeeld aan de eerste tien in het klassement.
Het Red Bull Junior Team probeert coureurs klaar te stomen voor F1.

Het Red Bull Junior Team probeert coureurs klaar te stomen voor F1.

© Dutch Photo Agency

Voorbeelden van kampioenschappen die zwaar gewogen worden door de FIA:
  • Formule 2: 40, 40, 40, 30, 20, 10, 8, 6, 4, 3
  • Formule 3: 30, 25, 20, 15, 12, 9, 7, 5, 3, 2
  • Formule E: 30, 25, 20, 10, 8, 6, 4, 3, 2, 1
  • FIA WEC (LMP1): 30, 24, 20, 16, 12, 10, 8, 6, 4, 2
  • Formule Regional (Europa): 25, 20, 15, 10, 7, 5, 3, 2, 1, 0
  • Super Formula: 25, 20, 15, 10, 7, 5, 3, 2, 1, 0
  • IndyCar: 40, 30, 20, 10, 8, 6, 4, 3, 2, 1
Stel dat je een jonge coureur bent met het vizier op de Formule 1. Je gaat vanuit de Formule 4 naar de Formule Regional European, waar je in je eerste seizoen direct hoge gooit met een derde plek in het klassement. Met 15 punten op zak promoveer je naar de Formule 3, waar je opnieuw goed bezig bent. Je wordt tweede en scoort 25 punten. Hoera! Genoeg superlicentie punten voor de Formule 1. Maar helaas, je bent nog geen achttien. Je doet nog een jaartje Formule 2 en wordt vijfde – nog eens 20 punten erbij. Als een F1-team interesse heeft in jouw diensten, zijn een gebrek aan superlicentie punten in ieder geval geen horde.

Strafpunten

Heb je eenmaal je superlicentie gehaald, dan behoor je je te gedragen. De stewards houden de rijders nauwlettend in de gaten gedurende een Grand Prix-weekend. Coureurs die gevaarlijk, ongepast of roekeloos rijgedrag vertonen, krijgen hiervoor strafpunten op hun licentie. Wie in de laatste twaalf maanden twaalf strafpunten verzamelt, krijgt een zogeheten ‘ban’ en moet één race van de zijlijn bekijken om zijn lesje te leren.

Kritiek op het superlicentiesysteem

Niet iedereen is blij met het systeem voor superlicentie punten dat wordt gehanteerd. De onvrede zit hem vooral in het idee dat coureurs die een minder conventionele route nemen minder kans maken om de Formule 1 te bereiken. Zo was Red Bull zeer geïnteresseerd in het Amerikaanse toptalent Colton Herta, een IndyCar-coureur die op 22-jarige leeftijd zeven overwinningen op zijn naam heeft in de zeer competitieve klasse. Bovendien werd Herta op 18-jarige de jongste racewinnaar ooit in IndyCar. Wegens een gebrek aan superlicentie punten moest Red Bull het geflirt staken. Herta verzamelde in de laatste drie seizoen (ondanks een derde eindklassering in 2020) in totaal 32 punten – te weinig.

Moet je betalen voor een superlicentie?

Hoe gek het ook klinkt, F1-coureurs moeten gewoon betalen voor hun superlicentie. En afhankelijk van het succes dat ze kennen, kan het nog flink in de papieren lopen. De FIA houdt de lippen al een tijdje stijf op elkaar wat betreft de tarieven, maar de prijs van een superlicentie in F1 bedroeg in 2012 niet minder dan 10.000 euro. Daar kwam nog eens 1.000 euro bovenop voor ieder gescoorde punt. Wereldkampioen Sebastian Vettel moest daarom zo’n 300.000 euro afrekenen voor zijn succes. Voor niets gaat de zon op.