Gegenpressing
De Duitse term gegenpressing is de laatste jaren steeds vaker te horen binnen de voetbalwereld. Het idee erachter is om na balverlies niet terug te lopen naar de verdedigende posities, maar als eenheid zo snel mogelijk de bal hoog op het veld terug te veroveren. Een van de voordelen hiervan is dat het kort veel energie kost, maar dat een elftal niet vijftig meter terug hoeft om in de verdedigende patstelling te komen.
Een ander voordeel van deze tactiek is dat de tegenstander juist onderweg is om een aanval op te zetten. Ze verlaten de defensieve stellingen, waardoor na een snelle balverovering de mogelijkheid tot een gevaarlijke kans groot is. Goede gegenpressing voorkomt ook direct dat een opponent een counter kan inzetten. Jürgen Klopp is de bekendste trainer die groot is geworden met deze voetbalstrategie. Hij doopte de speelstijl om tot Heavy Metal Football.
De bus parkeren
De term de bus parkeren heeft in het voetbal een negatieve betekenis. Bij deze tactiek speelt een team heel compact en zakt het heel erg diep in op de eigen helft. Op deze manier wordt het voor de tegenstander bijna onmogelijk om door de gesloten linies heen te komen. Deze tactiek kan voor teams goed werken wanneer ze uit zijn op een nipte overwinning of zelfs al vrede hebben met een gelijkspel.
Wanneer kleine clubs op bezoek gaan bij topclubs weten ze vaak dat ze het voetballend gaan afleggen. Daarom proberen ze met deze verdedigende tactiek een punt te stelen of de schade te beperken. Een team dat de bus parkeert, heeft geen behoefte aan een hoog balbezitpercentage. Toch zijn er ook grote clubs die in de Champions League deze tactiek hanteren. José Mourinho heeft talloze prijzen achter zijn naam geschreven door zich met zijn teams diep in te graven op de eigen helft.
Catenaccio
De Italiaanse term catenaccio staat voor een sterk defensief systeem, waarbij een team hoopt in de counter toe te slaan. De letterlijke vertaling is grendel. Het idee is om de deur achterin dicht te houden en daarbij is alles geoorloofd. Het is misschien wel een van de meest gehate voetbaltactieken op aarde.
Helenio Herrera staat bekend als één van de grondleggers van deze tactiek. In 1960 wist hij in zijn eerste twee jaar met attractief voetbal geen prijzen te winnen bij Internazionale, waarna hij besloot over te stappen op catenaccio. Hij zette een van zijn middenvelders als slot op de deur achter zijn laatste linie van verdedigers. Zijn elftal won vervolgens drie landstitels, twee Europa Cup I’s en twee Intercontinental Cups. Het tegenwoordig veel gebruikte 3-5-2-systeem is de moderne variant op deze strategie.
Totaalvoetbal
Totaalvoetbal houdt in dat spelers continu in beweging zijn en van positie wisselen. Spelers kunnen letterlijk overal opduiken om verwarring bij de tegenstander te zaaien. Het is voor de opponent daardoor onmogelijk om aan mandekking te doen. Het is een aanvallende speelstijl waarbij de ploeg snel probeert te de bal te veroveren en de achterste linie vaak ver naar voren staat.
Totaalvoetbal wordt vaak in één adem genoemd met Ajax en het Nederlands elftal in de jaren ’70. De Amsterdammers wonnen met deze manier van voetballen tussen 1971 en 1973 drie keer op rij de Europa Cup. Ook het Oranje van bondscoach Rinus Michels maakte in 1974 veel indruk met deze speelstijl. Met Johan Cruijff als sterspeler imponeerde het Nederlands elftal in West-Duitsland, maar in de finale grepen ze naast de wereldbeker door van het gastland te verliezen. Vaak wordt totaalvoetbal in een 4-3-3-formatie gespeeld. Tegenwoordig is 3-4-3 ook een populaire variant op het systeem.
Tiki-taka
Bij tiki-taka gaat een ploeg uit van langdurig balbezit. De voetballers spelen elkaar veel korte passes toe en wachten geduldig af en hopen zo een ploeg uit elkaar te spelen. Voor deze speelstijl is het belangrijk dat voetballers veel in beweging zijn. Meestal heeft tiki-taka een positieve klank, maar het kan ook omslaan in iets negatief wanneer een ploeg langdurig de bal rond speelt zonder kansen te creëren.
De manier van voetballen is vooral populair in Spanje. Zo won de nationale ploeg tussen 2008 en 2012 twee Europese en één wereldtitel. Het beste voorbeeld van tiki-taka is wel het Barcelona van Pep Guardiola tussen 2008 en 2012, waarin de club onder andere twee keer de Champions League won. Met spelers als Xavi, Andrés Iniesta, Sergio Busquets en Lionel Messi werden de tegenstanders wekelijks compleet scheel getikt.