F1
F1: Jaką rolę pełni kierowca rezerwowy w Formule 1?
Składy kierowców testowych obu zespołów Red Bulla należą do najsilniejszych na starcie – stanowią połączenie doświadczenia i talentu. Ale jaka w zasadzie jest rola kierowcy rezerwowego w F1?
Dowiedz się więcej
Kierowca rezerwowy to plan B zespołu – człowiek gotowy wskoczyć do kokpitu, gdy jeden z podstawowych zawodników nie może wystartować z powodu choroby, kontuzji czy nieprzewidzianych okoliczności. Musi być w najwyższej formie i stale czekać na telefon, który może nadejść w każdej chwili. Jego rola nie kończy się jednak na gotowości do startu.Ale kierowca rezerwowy to też kluczowa część zespołu – spędza mnóstwo czasu na przygotowywaniu bolidu do wyścigów i testowaniu nowych rozwiązań na przyszłość.
01
Kim są kierowcy rezerwowi w F1?
Zespoły Oracle Red Bull Racing i Visa Cash App Racing Bulls mają w rezerwie imponującą listę kierowców rezerwowych. Yuki Tsunoda jest oficjalnym kierowcą testowym i rezerwowym dla obu zespołów. Japończyk zgodził się pełnić tę rolę po tym, jak w roli pełnoetatowego kierowcy F1 zastąpił go Isack Hadjar.
Jeśli Max Verstappen, Hadjar, Liam Lawson lub Arvid Lindblad nie będą mogli wystartować, Tsunoda jest gotowy do wskoczenia na ich miejsce. „Jestem zdeterminowany, by pracować ciężej niż kiedykolwiek z Red Bullem jako kierowca testowy i rezerwowy, rozwijać się razem z zespołem i udowodnić, że zasługuję na miejsce na polach startowych” – powiedział Tsunoda.
Yuki Tsunoda podczas spotkania z fanami
© Getty Images/Red Bull Content Pool
02
Jak często kierowcy rezerwowi F1 zastępują kierowców wyścigowych?
Nie zdarza się to zbyt często, ale spośród obecnych kierowców F1, Lawson jeszcze jako rezerwowy dostał swoją wyścigową szansę w 2023 roku. Australijczyk zastąpił swojego rodaka Daniela Ricciardo podczas Grand Prix Holandii w 2023 roku, a pod koniec sezonu 2024 zajął miejsce "Dana" w zespole Visa Cash App Racing Bulls. Oliver Bearman zastąpił kierowcę Ferrari Carlosa Sainza podczas Grand Prix Arabii Saudyjskiej w 2024 roku po tym, jak Hiszpan trafił do szpitala z zapaleniem wyrostka robaczkowego. Niedługo później Bearman dołączył do F1 na pełny etat jako kierowca Haasa.
George Russell, który już wtedy jeździł w F1 dla Williamsa, ale był jednocześnie kierowcą Mercedesa, zastąpił Lewisa Hamiltona podczas Grand Prix Bahrajnu w 2020 roku, kiedy mistrz świata zachorował na COVID-19. Russell zrobił na wszystkich tak duże wrażenie, że w końcu zdobył fotel Mercedesa na pełny etat.
Bycie kierowcą rezerwowym oznacza, że w weekendy wyścigowe jesteś w paddocku F1, a to może mieć korzyści długofalowe. Przykładowo, Valtteri Bottas i Sergio Pérez zostali zatrudnieni przez Cadillaca na debiutancki sezon amerykańskiego zespołu w F1 po tym, jak obaj spędzili rok na tzw. ławce rezerwowych.
03
Czy są jeszcze inne sytuacje, w których kierowcy rezerwowi mogą jeździć w F1?
Podczas dwóch Grand Prix w sezonie zespoły F1 muszą pozwolić „debiutantowi” na jazdę bolidem podczas FP1. To kluczowy element rozwoju młodych kierowców. Jednakże obecnie, w trwającym sezonie podczas którego wprowadzono największe zmiany w przepisach w historii F1, zespół musi maksymalnie wykorzystać czas na torze na testy. „Debiutant” to kierowca, który wystartował w nie więcej niż dwóch wyścigach Grand Prix. W wielu zespołach rolę tę pełni kierowca rezerwowy. W przypadku Oracle Red Bull Racing i Tsunody taka możliwość nie wchodzi w grę, bo Yuki ma już za sobą pięć sezonów w F1.
Ayumu Iwasa podczas pierwszej sesji treningowej F1 w Barcelonie
© Getty Images/Red Bull Content Pool
Podczas rundy w Barcelonie zadanie to wykonał kierowca Red Bull Junior Team, Ayumu Iwasa. Ale Iwasa to nie tylko aktualny mistrz Super Formuły – ma też największe doświadczenie w F1 spośród wszystkich kierowców z Junior Teamu. Barcelona była dla Japończyka drugą sesją treningową w barwach Oracle Red Bull Racing. Wcześniej czterokrotnie jeździł już dla zespołu Visa Cash App Racing Bulls.
Kierowca rozwojowy Sébastien Buemi
© Getty Images/Red Bull Content Pool
04
Czym zajmuje się kierowca rezerwowy?
Oprócz gotowości do startu w wyścigu, ogromna część pracy kierowcy rezerwowego odbywa się w fabryce, w symulatorze. Jako że czas na torze w F1 jest mocno ograniczony, ciężka praca związana z testami odbywa się właśnie w symulatorze. Wspierany przez zespół strategów, inżynierów i sztuczną inteligencję symulator to potężne narzędzie, które z niesamowitą dokładnością odtwarza prawdziwe tory, zachowanie bolidu i zmiany ustawień. Służy do przygotowywania bolidów do kolejnego Grand Prix oraz do testowania silników i technologii na przyszłe sezony.
„W zasadzie większość mojej pracy polega na przebywaniu w symulatorze podczas weekendu wyścigowego – nazywamy to wsparciem wyścigowym” – mówi Buemi. „W piątek mamy tylko dwugodzinne sesje – to za mało czasu, żeby przetestować wiele rzeczy. W symulatorze możesz jeździć tyle, ile chcesz".
„Staramy się, żeby samochód zachowywał się bardzo podobnie do prawdziwego bolidu na torze, a potem wymyślamy różne sposoby jego ustawienia. Miejmy nadzieję, że uda nam się poprawić osiągi bolidu na torze”.
Symulator F1
© Getty Images/Red Bull Content Pool
Program ten zaczyna się w czwartek, a wyniki są przekazywane zespołowi w fabryce i w garażu na torze, żeby inżynierowie mogli je wdrożyć przed pierwszą sesją treningową. Po każdym treningu zespół "symulatorowy" wraca do akcji, przeprowadzając kolejne testy w poszukiwaniu najlepszych ustawień. Po sesji FP3 samochód będzie gotowy do kwalifikacji.
05
Czym zajmuje się kierowca rezerwowy na torze wyścigowym?
Gdy w sobotę skończy się praca w fabryce, kierowca rezerwowy pędzi na lotnisko, żeby zdążyć na pierwszy lot na Grand Prix, tak by w niedzielę rano być na torze wypoczętym i gotowym do wyścigu. Rano bierze udział w odprawach przedwyścigowych i dzieli się swoimi spostrzeżeniami z inżynierami i kierowcami.
To kluczowa rola, zwłaszcza w 2026 roku, gdy weszły w życie nowe przepisy: kierowca rezerwowy dowiaduje się od kierowców, jak zachowuje się bolid i jak chcieliby, żeby się prowadził. Potem współpracuje z inżynierami nad przełożeniem tych informacji na zmiany w osiągach.
Debiutant Ayumu Iwasa na torze podczas FP1 w Barcelonie
© Getty Images/Red Bull Content Pool
Tsunodzie ta część jego nowej przychodzi naturalnie. Po latach współpracy z zespołami Racing Bulls i Red Bull Racing zna język, procesy i ludzi. Jego wartość jako kierowcy rezerwowego nie polega tylko na umiejętnościach za kierownicą; chodzi o to, że potrafi zrozumieć dane i dokładnie opisać, jak zachowuje się bolid.
06
Jak kierowcy rezerwowi utrzymują koncentrację?
Jako zawodowi sportowcy, kierowcy dbają o swoją kondycję zarówno na siłowni, jak i poprzez odpowiednie odżywianie. Sprawność fizyczna i odpowiednia higiena snu są bardzo ważne, żeby kierowcy byli w pełni gotowi. Jeśli zespół pracuje na drugim końcu świata, oznacza to, że kierowca i inżynierowie z zespołu symulatorowego będą mieli nietypowe godziny pracy – muszą dostosować się do strefy czasowej zespołu wyścigowego.
Tsunoda spędza sporo czasu w symulatorze, przeprowadzając testy i dopracowując ustawienia, co wymaga sporej koncentracji. Gdy ma nieco więcej wolnego czasu, Buemi nadal startuje w Mistrzostwach Świata w Wyścigach Długodystansowych – wygrał nawet inauguracyjny wyścig 6-godzinny na Monzy, a Iwasa łączy rolę rezerwowego z obroną tytułu w Super Formule w Japonii.
07
Czy kierowcy rezerwowi mają jeszcze jakieś inne obowiązki?
Yuki Tsunoda podczas w Wings for Life World Run
© Greg Coleman for Wings for Life World Run
Rola rezerwowego nie kończy się w fabryce czy garażu F1. Kierowcy tacy pełnią jednocześnie rolę ambasadorów zespołu, angażując się w działania medialne, wydarzenia sponsorowane i spotkania z fanami. Tsunoda, ze swoim pełnym pasji stylem jazdy, nieposkromionym poczuciem humoru i ogromną rzeszą fanów, idealnie się do tego nadaje. W Red Bull Racing obejmuje to również jazdy pokazowe samochodem wyścigowym. Przykładowo, Buemi jeździł bolidem F1 po górach, zamarzniętych jeziorach i egzotycznych plażach.
Dowiedz się więcej
