Narciarstwo Alpejskie
Puchar Świata na nartach: najważniejsze konkurencje narciarstwa alpejskiego
Slalom, downhill, super-G — być może znasz nazwy konkurencji alpejskiego Pucharu Świata, ale które z nich są wyścigami prędkości, a w których o zwycięstwie decyduje technika? Wyjaśniamy!
Wszyscy zawodnicy mają dwie deski pod stopami i zjeżdżają po stromej trasie z bramkami, ale to w zasadzie wszystko, co łączy dyscypliny narciarstwa alpejskiego. W Pucharze Świata, Mistrzostwach Świata i Zimowych Igrzyskach Olimpijskich wyścigi odbywają się obecnie w sześciudyscyplinach indywidualnych, które są podzielone na dyscypliny techniczne i szybkościowe. Do tych pierwszych należą slalom i slalom gigant, a do drugich zjazd i super-G. Istnieją również zawody równoległe i wyścigi łączone.
Trasy narciarstwa alpejskiego są oznaczone czerwonymi i niebieskimi bramkami dla wszystkich formatów z wyjątkiem slalomu, gdzie używane są pojedyncze tyczki z technologią przechylania. Bramka zawsze składa się z dwóch tyczek połączonych materiałem. Zawodnicy muszą ominąć te bramki w określonej kolejności i po właściwej stronie, w przeciwnym razie zostaną zdyskwalifikowani.
Slalom gigant wymaga doskonałej techniki, aby jechać szybko
© Erich Spiess/Red Bull Content Pool
Wyścigi zjazdowe gwarantują czas w powietrzu i emocje
© Erich Spiess/Red Bull Content Pool
Zaczniemy od dwóch dyscyplin technicznych - slalomu i slalomugiganta - i z każdą dyscypliną będziemy coraz szybsi!
01
Slalom
Technika odgrywa główną rolę w slalomie. Jest to najwolniejsza dyscyplina w narciarstwie i jest ku temu prosty powód: bramki są rozmieszczone znacznie bliżej niż w jakimkolwiek innym formacie. Wymaga to częstych i szybkich zmian kierunku jazdy. Niemniej jednak jest to spektakularna i ekscytująca dyscyplina - zwłaszcza podczas corocznego nocnego wyścigu w Schladming w Austrii - gdzie o podium decydują ułamki sekund w prawie każdej rundzie.
Henrik Kristoffersen pokazuje, jak rzeźbić slalomowe zakręty w Alta Badia
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
Charakterystyka slalomu
- Zawodnicy jadą bardzo blisko tyczek i odpychają je rękami lub goleniami, aby jak najdłużej utrzymać się w najszybszej linii spadku stoku („fall line”).
- Stosuje się elastyczne, sprężynowe tyczki odchylane, które minimalizują ryzyko kontuzji.
- Do drugiego przejazdu kwalifikuje się tylko 30 najszybszych zawodników z pierwszego. Startują oni w odwróconej kolejności — najszybszy jedzie ostatni.
- Narciarze wykonują dwa przejazdy w każdym wyścigu, a trasa drugiego przejazdu jest ustawiona inaczej niż pierwszego.
- Zwycięzcą zostaje zawodnik z najszybszym łącznym czasem obu przejazdów.
- Odległość między tyczkami nie może być mniejsza niż 6 m i większa niż 13 m.
- Pionowy spadek wynosi od 180 m do 220 m w wyścigach mężczyzn i od 140 m do 200 m w wyścigach kobiet.
- Nachylenie stoku powinno wynosić od 33% do 45%.
- Najbardziej znane wyścigi: Schladming i Kitzbühel w Austrii.
Poznaj wschodzącą gwiazdę slalomu Zrinkę Ljutić w poniższym odcinku Winter Heroes:
17 min
Zrinka Ljutić
Ta niezwykła kobieta jest drugą Chorwatką w historii, która zdobyła Kryształową Kulę Pucharu Świata w narciarstwie alpejskim.
02
Slalom gigant
W slalomie gigancie narciarze zjeżdżają ze stoku z większą prędkością, ponieważ bramek jest mniej i są one ustawione dalej od siebie niż w slalomie. Oznacza to, że zawodnik wykonuje mniej skrętów. Mimo to perfekcyjna technika jazdy i pokonywania zakrętów ma ogromne znaczenie. Właściwa praca na krawędziach i idealne cięcie skrętów to absolutna podstawa, by utrzymać się na prowadzeniu.
Trasa slalomu giganta Pucharu Świata w Val d'Isere gotowa do wyścigów
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
Charakterystyka slalomu giganta
- Zawodnicy jadą dalej od bramek niż w slalomie i - jeśli w ogóle - odpychają je barkiem, a nie ręką.
- Bramki są sztywniejsze i rzadziej „wybaczają” błędy.
- Zawodnicy wykonują dwa przejazdy jednego dnia, przy czym trasa drugiego przejazdu jest ustawiona inaczej.
- Do drugiego przejazdu kwalifikuje się tylko 30 najlepszych zawodników z pierwszego przejazdu, przy czym startują oni w odwróconej kolejności.
- Zwycięża zawodnik z najlepszym łącznym czasem obu przejazdów.
- Odległość między bramkami musi wynosić co najmniej 10 metrów.
- Różnica wysokości wynosi od 250 m do 450 m u mężczyzn oraz od 250 m do 400 m u kobiet.
- Nie ma ściśle określonego nachylenia stoku, jednak teren jest zazwyczaj pofałdowany, a trasa powinna mieć około 40 m szerokości.
- Najbardziej znane wyścigi: Adelboden w Szwajcarii i Alta Badia we Włoszech.
Poznaj zimowego bohatera i specjalistkę od slalomu giganta Alice Robinson poniżej:
14 min
Alice Robinson
Alice Robinson rozpoczyna nowy rozdział w historii nowozelandzkiego narciarstwa!
03
Super-G
Super-G jest jedną z nowszych konkurencji Pucharu Świata i stanowi połączenie zjazdu oraz slalomu giganta. Pierwsze zawody Pucharu Świata w Super-G odbyły się w 1982 roku, a sama nazwa jest skrótem od Super Giant Slalom.
Szwajcarska gwiazda Marco Odermatt jest światowym rekordzistą w Super-G
© Erich Spiess/Red Bull Content Pool
Charakterystyka Super-G
- Zawodnicy wykonują tylko jeden przejazd.
- Nie jest dozwolony wcześniejszy trening na trasie, tylko jedna inspekcja trasy.
- Odległość od jednej bramki do następnej musi wynosić co najmniej 25 m.
- Spadek wysokości wynosi od 400 m do 650 m dla mężczyzn i od 400 m do 600 m dla kobiet.
- Teren powinien być pofałdowany i pagórkowaty, a trasa powinna mieć około 30 m szerokości.
- Najbardziej znane wyścigi: Cortina d'Ampezzo we Włoszech i Beaver Creek w Stanach Zjednoczonych.
04
Zjazd
Dla wielu zjazd jest najwyższą dyscypliną narciarstwa alpejskiego. Oprócz napiętych mięśni ud, naprawdę potrzeba niesamowitej odwagi, aby pędzić w dół góry z prędkością do 160 km/h na ultraszybkim Lauberhorn w Wengen lub w dół przerażająco stromego Strief. Do tego dochodzą duże skoki i kompresje, które sprawiają, że wyścigi są szczególnie spektakularne. Jak pięknie definiuje to sam FIS: "Zjazd jest determinowany przez sześć składowych: technikę, odwagę, prędkość, ryzyko, kondycję fizyczną i osąd".
Trasa Strief w Austrii to najdzikszy zjazd w historii downhillu
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
Tłumy ustawiają się co roku na trasie największego wyścigu narciarskiego
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
Charakterystyka downhillu
- Zawodnicy wykonują tylko jeden zjazd.
- Wcześniej na trasie odbywa się co najmniej jeden przejazd treningowy.
- Odległość między bramkami musi wynosić co najmniej 25 m.
- Spadek wysokości wynosi od 750 m do 1100 m w wyścigach mężczyzn i od 450 m do 800 m w wyścigach kobiet.
- Trasa musi umożliwiać jazdę na nartach z różnymi prędkościami od startu do mety i mieć około 30 m szerokości.
- Najbardziej znane wyścigi: Kitzbühel's Strief w Austrii, Wengen w Szwajcarii, włoskie Val Gardena i Bormio, Garmisch-Partenkirchen w Niemczech.
05
Kombinacja alpejska
Kto jest najbardziej wszechstronnym, kompletnym narciarzem? Na to pytanie odpowiada właśnie kombinacja, ponieważ wymaga ona zarówno techniki, jak i prędkości. W tej formule zawodnicy wykonują dwa przejazdy: pierwszy to szybki zjazd lub Super-G, a drugi odbywa się na technicznej trasie slalomu. O zwycięstwie decyduje suma czasów z obu przejazdów.
W kombinacji narciarze ścigają się w slalomie i jednej innej dyscyplinie
© Erich Spiess/Red Bull Content Pool
Cechy kombinacji
- Zawodnicy wykonują dwa przejazdy: najpierw na trasie zjazdowej lub Super-G, a następnie na trasie slalomowej.
- Obowiązują zasady techniczne slalomu, zjazdu i Super-G.
- FIS przewiduje trzy formaty: kombinację alpejską, kombinację klasyczną i formy specjalne.
- W kombinacji klasycznej przejazd szybki jest zawsze zjazdem, podczas gdy w kombinacji alpejskiej jest to zjazd lub Super-G.
- W ramach form specjalnych dozwolone są zawody składające się z kombinacji trzech lub czterech konkurencji w dyscyplinach slalom, slalom gigant, Super-G i zjazd.
- FIS może nawet zatwierdzić zawody, które łączą jedną lub więcej z czterech wymienionych konkurencji narciarstwa alpejskiego z rywalizacją w narciarstwie klasycznym, pływaniu lub żeglarstwie.
Dowiedz się więcej o zawodach łączonych z bohaterem zimy i legendą narciarstwa Marcelem Hirscherem:
11 min
Marcel Hirscher
Najbardziej utalentowany narciarz wszech czasów powraca z emerytury!
06
Wyścigi równoległe
Podium w wyścigach równoległych nie jest obce Alexisowi Pituraultowi
© Samo Vidic/Red Bull Content Pool
W zawodach równoległych, rozgrywanych jako slalom równoległy lub slalom gigant równoległy, dwóch narciarzy rywalizuje jednocześnie na trasach ustawionych obok siebie. Układ trasy oraz przygotowanie śniegu powinny być jak najbardziej identyczne, aby zapewnić uczciwą rywalizację. Gwarantuje to również zasada, zgodnie z którą zawodnicy wykonują dwa przejazdy „łeb w łeb” i w drugim przejeździe zamieniają się trasami. Oznacza to, że jeśli zawodnik A jedzie w pierwszym przejeździe trasą niebieską, to w drugim startuje na trasie czerwonej.
Cechy zawodów równoległych
- Spadek trasy powinien wynosić od 80 m do 100 m.
- Trasy powinny mieć od 20 do 30 bramek.
- Czas przejazdu powinien wynosić od 20 do 25 sekund.
- W rundzie finałowej rywalizuje ze sobą maksymalnie 32 zawodników. Jeśli zgłosi się więcej zawodników, wcześniej odbędą się przejazdy kwalifikacyjne z pomiarem czasu.
- Obowiązuje format pucharowy: zawodnik z szybszym czasem łącznym z obu wyścigów przechodzi do następnej rundy.
