Deskorolka
Deskorolka
Wszystko, co musisz wiedzieć o deskorolce
Odkryj nie tylko historię skateboardingu, ale także ciekawostki, które warto znać.
Dowiedz się więcej
01
Deskorolka: streszczenie szczegółowe
Skateboarding to aktywność, która stała się definicją miejskiego luzu. Od momentu powstania w latach 60. XX wieku w Kalifornii, prostota i dostępność deskorolki przyczyniły się do jej rozkwitu na całym świecie. Pomimo wzlotów i upadków popularności, stało się to wielomiliardową branżą, której czołowi zawodnicy są znani na całym świecie dzięki filmom, grom i ogromnym reklamom marek. W 2021 roku skateboarding przekroczył ogromną granicę kulturową, debiutując na największej scenie sportowej świata w Tokio w Japonii.
Zanim zagłębisz się w historię skateboardingu, obejrzyj relację z szalonych zawodów KASSO Fest Skate & Sound.
02
Historia pochodzenia
Deskorolka jaką znamy dzisiaj, narodziła się pod koniec lat 60. XX wieku w Kalifornii, gdzie surferzy korzystali z brzegów szkolnych placów, aby naśladować fale – stąd nazwa „surfing chodnikowy”. Firmy surfingowe zaczęły powoli produkować deskorolki. Wynalezienie kółek poliuretanowych, które zapewniały lepszą przyczepność i prędkość, odegrało w tym kluczową rolę. W połowie lat 70. XX wieku Kalifornia doświadczyła dotkliwej suszy. Baseny zostały opróżnione, a lokalni skejterzy jeździli tam po gładkich idealnych do zabawy nawierzchniach.
To właśnie tutaj narodziła się jazdą po ścianach (basenów). W latach 80. nowa generacja skejtów takich jak Christian Hosoi, Steve Caballero i Tony Hawk, przesunęła granice skateboardingu "pionowego" jeżdżąch po rampach. W tym samym czasie Rodney Mullen z Florydy zachwycał świat swoim niewiarygodnym repertuarem trików na płaskim terenie tzw. flacie. Powszechnie uważany za najważniejszego innowatora w historii skateboardingu, Mullen stworzył wiele trików, które stały się podstawą współczesnego skateboardingu ulicznego.
Tony Hawk is a bona-fide legend of skateboarding
© Atiba Jefferson
Wraz z nadejściem lat 80. i 90. XX wieku, kształty desek ustabilizowały się wokół niezwykle funkcjonalnego dwukierunkowego kształtu, który znamy do dziś.
Obecnie deskorolka jest jednym z najpopularniejszych sportów ekstremalnych na świecie. Jej bohaterami są znane marki z rzeszą fanów. Warto pamiętać, że scena skateboardingu kobiet również stale się rozwija. Zawody stały się tak zaawansowane pod względem poziomu trudności, że skateboarding zadebiutował na największej arenie sportowej świata – igrzyskach olimpijskich, gdzie zawodniczki i zawodnicy z całego świata walczyli o medale i chwałę w konkurencjach street i park.
10 min
Deskorolka, a inne sporty
03
Co dokładnie oglądamy? Jak działa skateboarding?
Z punktu widzenia rywalizacji, dwiema największymi kategoriami zawodów są obecnie Skatepark Street i Skatepark Bowl.
Street
W dyscyplinie Skatepark Street wykorzystano mieszankę przeszkód ulicznych, które mają odzwierciedlać architekturę miejską, na której powstał ten gatunek – schody, poręcze czy murki.
Bowl
Skatepark Bowl to środowisko, w którym przeplatające się płynne kapsuły bowlowe (zazwyczaj wykonane z twardego jak skała betonu!) łączą w sobie ogromne obiekty, na których oglądamy akrobacje powietrzne i szybkie manewry na krawędziach (tzw. copingach). Każda konkurencja zawodów jest oceniana według innych kryteriów, które mają na celu wyeliminowanie powtarzalności lub konserwatywnego doboru trików. Oba te zadania są niewątpliwie wymagające wysokich umiejętności, a jednocześnie zawsze niebezpieczne.
Zawody streetowe z przeszkodami inspirowanymi miastem
© Alexey Lapin/Red Bull Content Pool
Deskorolka w bowlu
© Nicolas Jacquemin/Red Bull Content Pool
Schody i poręcze są kluczowym elementem każdych zawodów streetowych
© Joe Gall/Red Bull Content Pool
W bowlu liczy się szybkość, płynność, stylowe transfery i duża dawka lotów
© Nicolas Jacquemin/Red Bull Content Pool
Kryteria oceniania
Sędziowie zawodów deskorolkowych starają się znaleźć równowagę między konsekwencją, a kreatywnością. Oceniają poszczególne przejazdy na czas w następujących kategoriach:
- Wykorzystanie przeszkód
- Trudność trików
- Wykonanie (czyste lądowania)
- Różnorodność trików
- Prędkość i styl
- Spójność (brak gleb)
12 min
Jazda z zajawki czy zawody?
Jagger Eaton, Ryan Decenzo i Samarria Brevard pokażą różnicę między zwykłą jazdą, a przygotowaniem do zawodów.
04
Chcę spróbować. Jaki sprzęt potrzebuję do jazdy na deskorolce?
Piękno skateboardingu tkwi częściowo w prostocie sprzętu. Deskorolka składa się z drewnianego decku oraz trucków, które pełnią funkcję osi skrętnych. Na truckach znajdują się łącznie cztery kółka, każde z parą ośmiokulkowych łożysk osadzonych w rdzeniu koła, co pozwala osiągać wysokie prędkości niezbędne do pokonywania dużych odległości lub skakania wysoko w powietrzu.
Blat deskorolkowy
Deck (blat deskorolkowy) zawsze składa się z siedmiu prostokątnych fornirów z klonu kanadyjskiego, laminowanych krzyżowo dla zwiększenia wytrzymałości i sklejonych żywicą epoksydową, a następnie formowanych pod ciśnieniem. Nowoczesne deskorolki mają dwukierunkowy kształt (tzw. twin tail), pozwalający na wykonywanie trików zarówno do przodu, jak i do tyłu („fakie”).
Nie ma tu sztywnych zasad, ale ogólnie rzecz biorąc, osoby jeżdżące na deskorolce w bowlach preferują duże rozmiary desek (często nawet o szerokości dziewięciu cali) z szerokimi, odpornymi na uderzenia kształtami nosa i taila, podczas gdy zwolennicy streetu wybierają węższe kształty desek (czasami o szerokości zaledwie 7,5 cala), które są lżejsze, szybciej się kręcą i mają zwężające się przednie i tylne podgięcia, które można precyzyjniej kontrolować.
Kolekcja deskorolek
© Joe Hammeke / Red Bull Content Pool
Trucki
Trucki posiadają osie o wysokiej wytrzymałości zapobiegające pękaniu. Miękkie gumki zapewniają luźne kierowanie i ciaśniejsze skręty, a sztywne dają lepszą stabilność i redukują ryzyko ocierania się kół o spód blatu podczas lądowań z dużą siłą.
Łożyska
W przypadku łożysk stosuje się zazwyczaj te kulkowe choć ostatnio poopularne są odlewane ceramiczne łożyska, wykończone na tak wysoki połysk, że powodują one jedynie minimalne straty energii na skutek tarcia, pomimo działających na nie przeciążeń.
Kółka
Współczesne kółka do deskorolek wykonane są z uretanu lub polimeru opracowanego przez firmę DuPont, którego gęstość mierzona twardościomierzem sięga 100a. Osoby jeżdżące w bowlach preferują duże kółka (o średnicy około 58-60 milimetrów) z szerszą powierzchnią bieżni i przyczepną twardością około 97a, podczas gdy "streetowcy" preferują kółka o mniejszej średnicy, czyli około 50 milimetrów i wyższej twardości, co pozwala na kontrolowane poślizgi i wychodzenie z techniczcnych trików.
12 min
Najlepsze środki transportu
Profesjonalni deskorolkowcy i osoby związane z branżą opowiadają o tym, czym przemieszczają się w poszukiwaniu spotów.
05
Jakie są najważniejsze triki i techniki jazdy na deskorolce?
Ollie
Nazwany na cześć swojego twórcy Alana „Ollie” Gelfanda, ollie stanowi podstawę dzisiejszego skateboardingu. To po prostu skok uzyskiwany poprzez oderwanie się taila deski od podłoża i nadanie mu odbicia za pomocą samej przyczepności stopy. Trik ten ewoluował w niezliczone warianty, z których te bardziej popularne wymieniliśmy poniżej.
Shove It
Ollie, w którym tail uderza w podłoże pod kątem 45 stopni, powodując, że energia uderzenia odwraca oś deski o 180 stopni w bok pod stopami deskorolkowca.
Kickflip
Trik, który rozsławił skateboarding: ollie, w którym noga prowadząca wykonuje pełny obrót na całej długości odbijającej się deski, a następnie ponownie wzbija się w powietrze i wraca na blat. Dobrze wykonany kickflip może wyglądać jak magiczna sztuczka.
Nate Lacoste – Kickflip
© Scott Serfas
Dan Pensyl - Ollie
© Zander Taketomo
Heelflip
Kickflip tylko wykonany w odwrotnym kierunku. Heelflipy są rzadsze niż kickflipy, ponieważ są mniej precyzyjne i nie wybaczają tak łatwo błędów.
Grindy / slide'y
Wykorzystując różne części blatu (slajdy) lub trucków (grindy), deskorolkowcy atakują krawędzie murków. Slide'y i grindy są często łączone z innymi trikami, aby tworzyć coraz bardziej wymagające i złożone kombinacje!
Nollie
Ollie wykonane na przodzie deski, a nie jej tailu. Odwrócenie przepływu energii wymaga całkowitej rekalibracji umysłu deskorolkowca, aby przetworzyć technikę trików, które zaczynają się od nollie; dlatego triki nollie są uważane za trudniejsze i odpowiednio wyżej oceniane.
TJ Rogers - Nollie
© Brian Caissie
Jamie Foy – Switch Front Feeble
© Anthony Acosta/Red Bull Content Pool
Graby
Sztuka chwytania deskorolki w locie to bardziej kwestia stylu niż konieczności. Każdą sekcję deski można chwycić dowolną ręką, aby wykonywać różnie nazywane ewolucje świadczące o kontroli i finezji.
Switch
Nie tyle trik, co odwrócenie formy - jazda w kierunku przeciwnym do preferowanej pozycji. Powtarzanie dowolnego triku na „switch” to deskorolkowy odpowiednik nauki gry w piłkę nożną tą słabszą nogą.
06
Ich warto znać
Pedro Barros to wirtuoz jazdy w bowlach
© Teddy Morellec/Red Bull Content Pool
Jedna z najpopularniejszych skejterek - Letícia Bufoni
© Atiba Jefferson/Red Bull Content Pool
Niewielu skejtów osiąga tak wysokie wyniki jak Zion Wright
© Anthony Acosta/Red Bull Content Pool
Najmłodszy w historii medalista X Games - Brighton Zeuner
© Teddy Morellec/Red Bull Content Pool
07
Gdzie oglądać deskorolkę?
Filmy
Deskorolkowe filmy na Red Bull TV
Wydarzenia
- Red Bull Rio Conquest – w 2023 roku seria Red Bull Conquest zawitała do Rio po zawodach w Paryżu i Lizbonie. Formatem był pojedynek jeden na jeden w systemie nokaut, a sędziowie wybierają zwycięzców rundy na podstawie ogólnego wrażenia z jazdy w ciągu trzyminutowego przejazdu.
- Street League Skateboarding – seria międzynarodowych zawodów dla profesjonalnych skejtów, rozgrywana na stadionach.
- Vans Park Series – najważniejsza seria zawodów, w ramach której często buduje się skateparki specjalnie na potrzeby wydarzenia, a następnie przekazuje się je dla miasta gospodarza.
- Tampa Am/Pro – najlepszym sposobem na wyrobienie sobie nazwiska w zawodach deskorolkowych jest pokazanie się na Tampie, która skupia uwagę całej branży.
- Vans Pool Party – wydarzenie, które odbywa się w Vans Combi Pool w hrabstwie Orange w Kalifornii gromadzi najlepszych kątowych skejtów z całego świata.
- X Games – pierwszy festiwal sportów ekstremalnych transmitowany w telewizji który po latach wciąż przyciąga największe nazwiska w świecie skateboardingu.
Sprawdź playlistę Jaggera Eatona na Spotify:
Dowiedz się więcej
