Wspinaczka lodowa
Czego Will Gadd nauczył się na szczycie Kilimandżaro?
Will Gadd zrozumiał, że zmiana klimatu nie polega tylko na podnoszeniu się temperatury, i że są proste rzeczy, które może zacząć robić, aby jego wpływ na tę zmianę był mniejszy.
Po powrocie z Kilimandżaro w Afryce, wspinacz lodowy Will Gadd dzieli się przemyśleniami i wiedzą, jaką wyniósł z tej cennej wyprawy.
Zobacz film dokumentalny The Last Ascent z polskimi napisami o wyprawie wspinaczkowej Willa Gadda na Kilimandżaro i zmianach, jakie tam zachodzą:
Wspinaczka lodowa w Afryce brzmi jakbyśmy mówili o palmach na biegunie. Ale w najwyższym punkcie Afryki, na Kilimandżaro istnieją imponujące formacje lodowe. Podczas mojej pierwszej wyprawy na tę górę, w 2014 roku, miałem dość szczęścia, aby wspinać się po najlepszych drogach lodowych w Afryce, na najbardziej surrealistyczne formacje lodowe, jakie w życiu widziałem. Ale już wtedy było jasne, że ilość tego lodu zmniejsza się gwałtownie. Zdjęcia Christiana Pondelli pokazały to światu.
Płaty lodu na dachu Afryki
© Christian Pondella
Zdjęcia Christiana przykuły moją uwagę kilka lat po tamtej wyprawie. Czy ten lód jeszcze tam jest? Czy moglibyśmy wspiąć się tam drogą wytyczoną 30 lat temu przez mojego idola, Reinholda Messnera?
Musieliśmy wrócić
Podczas naszej wyprawy w 2020 roku chciałem zobaczyć, co się zmieniło w tym - relatywnie krótkim z perspektywy pokrywy lodowej - okresie. Chciałem też zrozumieć jak i dlaczego ta zmiana postępuje. Profesor Doug Hardy bada klimat na Kilimandżaro od ponad 30 lat. Potrzebował pomocy przy doglądaniu swojej aparatury na szczycie. Dołączył do naszej wyprawy, żeby pomóc nam pogłębić wiedzę o tym obszarze, ale też my mogliśmy wesprzeć go w jego pracy.
Kilimandżaro w 2014 i w 2020 roku - porównanie
© Christian Pondella
Kiedy nasz tanzański team dotarł na szczyt w lutym tego roku, natychmiast stało się dla nas jasne, że przynajmniej połowa lodu, na który wspinaliśmy się w 2014 roku zniknęła. Myślimy o lodowcach, jakby były na zawsze. Jest nawet żart o organizacjach poruszających się w tempie lodowców. Ale to, co zobaczyłem, było jak wybranie się do sąsiedniego miasta po sześciu latach nieobecności, gdzie przez ten czas połowę budynków wyburzono, a reszta sama zaczyna się walić.
Wydawało mi się, że to bezpośrednio przez ocieplanie się naszej planety, ale gdy pomagałem Dougowi przy wymianie podzespołów w jego instrumentach badawczych i gdy razem z zespołem aklimatyzowaliśmy się w namiotach, cierpliwie edukował mnie na temat skomplikowanego systemu, który musi zachowywać równowagę, aby lód, po którym tak kocham się wspinać, w ogóle mógł powstać. To długa historia, która wcale nie jest prosta, ale faktem jest, że cały nasz klimat się zmienia. I zauważają to zarówno Masajowie na tanzańskich równinach, jak i przewodnicy na Kilimandżaro.
Will Gadd i Doug Hardy na Kilimandżaro w 2020
© Christian Pondella
Pomagałem już naukowcom zajmującym się lodowcami – zarówno w pobliskich pasmach górskich, takich jak Canmore, ale też pod grenlandzką pokrywą lodową. Lodowce w tych miejscach są większe. I choć tam straty są powalające, na Kilimandżaro widać je tak wyraźnie, że dosłownie doprowadziły mnie to do łez. Razem z Tanzańczykami zorganizowaliśmy sobie niesamowity dzień wspinając się w lodzie i podczas gdy oni i mój team dobrze spędzali czas, ja myślałem. Czy to ostatni Tanzańczycy, którzy wspinają się po własnym lodzie? Dla mnie to równie smutne, co wymieranie jakiejś populacji zwierząt.
Will Gadd uczył porterów na Kilimandżaro wspinaczki lodowej
© Christian Pondella
Will Gadd uczy wspinaczki lodowej na Kilimandżaro
© Christian Pondella
Porterzy pod Kilimandżaro
© Christian Pondella
Kiedy tak łapaliśmy oddechy w rozrzedzonym powietrzu, wspinaliśmy się, prowadziliśmy badania i pracowaliśmy razem, nasze rozmowy przy kolacji często sprowadzały się do tego samego pytania. Co możemy zrobić w sprawie tych zmian, których wszyscy jesteśmy świadkami – od Tanzanii po Kanadę? W jakiś sposób to może być niepoważne, że skupiamy się na małych bryłach lodu na Kilimandżaro, podczas gdy globalnie stawka jest o wiele większa. Ale jak to zmienić? Co zmienić?
Nie będę udawał, że mam gotowe odpowiedzi, ale sądzę, że zmaganie się z tymi pytaniami jest pierwszym krokiem w kierunku zrozumienia zagadnienia.
Will Gadd na paralotni nad Kilimandżaro
© Christian Pondella
Kiedy wzbiłem się w powietrze nad Kilimandżaro na zasilanej solarnie motoparalotni i zrobiłem zwrot spoglądając , być może po raz ostatni w życiu, na te resztki lodu, postanowiłem, że przynajmniej postaram się robić wszystko lepiej. Nie koniecznie idealnie, po prostu lepiej.
Powyprawowe refleksje
W ciągu tych sześciu miesięcy, jakie minęły od wyprawy, świat niemalże przestał podróżować, więc nasz ślad węglowy w dużej części się zmniejszył. Zawsze można znaleźć pozytywy w trudnych czasach. Przestałem też jeść mięso w dni powszednie. To nie jest zbyt trudne, a także ma spory wpływ. Mniej jeżdżę samochodem, a gdy tak, jak większość z nas zostałem zmuszony do częstszego pozostawania w domu, skupiam się teraz głównie na lokalnych przygodach. W tym roku moje emisja dwutlenku węgla będzie o 60% niższa niż w roku ubiegłym - poprzez to, że mniej podróżuję, więcej ciepła wytwarzam z odnawialnych źródeł energii, jem mniej mięsa, jeżdżę bardziej ekonomicznym samochodem (mam nadzieję, że od 2021 elektrycznym) i wciąż staram się odpowiedzieć na pytanie, co jeszcze mogę zrobić?
Oczywiście od czasu do czasu latam odrzutowcami, ale kiedy patrzę na zdjęcia lodu na Kilimandżaro, mogę szczerze przyznać, że moje życie zmieniło się właśnie dzięki temu lodowi, Tanzańczykom, Dougowi i zdjęciom Christiana Pondelli.
Na drugiej szali wagi problemu, o czym wręcz nie chciałbym wspominać, ponieważ uważam, że mimo wszystko istnieje potrzeba zmiany naszego życia, leży praca Douga, która przyniosła pewne przesłanki tego, że lód na Kilimandżaro może powstawać szybciej, niż wcześniej sądzono. Mała zmiana w systemie może przynieść rezultat w postaci odbudowywania się lodu. Iskierka nadziei jest bardzo ważna. Jako sportowiec, potrzebuję celów (redukcja śladu węglowego o 50% i neutralność węglowa do 2030 roku), ale nadzieja jest paliwem, które rozpala najbardziej. W tej chwili wydaje się, że istnieje możliwość realnej zmiany dla naszej planety i ja chcę być jej częścią. Być może, jeśli moduły aparatury Douga będą wymagały wymiany w 2022 roku, będziemy mogli pożeglować przez Atlantyk… Zmiana może być zarówno destrukcyjna, jak i radykalnie transformować i mam nadzieję, że wybierzemy transformację. I będziemy się więcej wspinać w lodzie.
Wszystkim dziękuję za podróż życia.
Wszyscy słyszeliśmy o globalnym ociepleniu i zmianach klimatu, ale tu nie chodzi tylko o ciepło.
Dowiedz się więcej o ostatniej wyprawie Willa Gadda na Kilimandżaro oglądając film dokumentalny The Last Ascent
45 min
The Last Ascent: Will Gadd wraca na Kilimandżaro
Will Gadd wyrusza na misję. Zamierza po raz ostatni wspiąć się na znikające lodowce Kilimandżaro.