ทุกๆ ปี การแข่งขันจักรยาน Tour de France จะครองหน้าจอทีวีของผู้ชมทั่วโลก โดยการแข่งขันนี้ถือเป็นอีเวนต์กีฬาที่มีคนดูมากที่สุดอันดับสามของโลก (ใช่แล้ว คุณไม่ได้อ่านผิด) และไม่เหมือนการแข่งขันกีฬาอื่นๆ เพราะ Tour de France มีเสื้อที่เป็นเอกลักษณ์ชัดเจนที่ใช้ระบุตัวนักแข่งสำคัญตลอดเส้นทางการแข่งขัน เรามาทำความรู้จักเสื้อเหล่านี้กันว่ามีอะไรบ้าง และแต่ละตัวมีความหมายอย่างไรตลอดเส้นทาง 21 สเตจของ Grande Boucle
เสื้อพิเศษทั้ง 4 ตัวของ Tour de France จะถูกมอบให้แก่ผู้นำในแต่ละประเภทการจัดอันดับหลังจบแต่ละสเตจ แต่ละตัวต่างมีประวัติศาสตร์และความสำคัญเฉพาะตัวที่น่าสนใจ ไปดูกันเลย
01
เสื้อเหลือง (Yellow Jersey)
เสื้อเหลืองที่โด่งดังไปทั่วโลก (maillot jaune) จะถูกมอบให้แก่นักปั่นที่เป็นผู้นำในการจัดอันดับเวลารวมหลังจบแต่ละสเตจ หรือก็คือนักปั่นที่ใช้เวลารวมน้อยที่สุดจนถึงตอนนั้น เมื่อสิ้นสุดทั้ง 21 สเตจของการแข่งขันปี 2025 เสื้อเหลืองนี้จะถูกมอบให้กับผู้ชนะรวมของการแข่งขัน Tour de France
เสื้อเหลืองไม่ได้มีมาตั้งแต่เริ่มต้นการแข่งขัน แต่ปรากฏครั้งแรกในปี 1919 ทำไมต้องเป็นสีเหลือง? เพราะสีนี้อ้างอิงมาจากหนังสือพิมพ์กีฬา l'Auto (ชื่อเดิมของหนังสือพิมพ์กีฬาชื่อดังของฝรั่งเศส l'Équipe) ผู้สร้างการแข่งขัน Tour de France ขึ้นในปี 1903 ซึ่งกระดาษที่ใช้นั้นเป็นสีเหลือง จึงกลายเป็นสีเสื้อสำหรับผู้นำการแข่งขันนับแต่นั้นมา
02
เสื้อเขียว (Green Jersey)
เสื้อเขียวจะมอบให้กับผู้นำของประเภทคะแนนรวมในการแข่งขัน Tour de France โดยเป็นประเภทจัดอันดับรอง ไม่เกี่ยวกับเวลา แต่เป็นคะแนนสะสมที่ได้จากการเข้าเส้นชัยอันดับต้นๆ ในแต่ละสเตจ และการชนะในช่วงสปรินต์ระหว่างทาง จำนวนคะแนนที่สามารถเก็บได้ในแต่ละวันจะขึ้นอยู่กับประเภทของสเตจนั้นๆ ว่าเป็นทางเรียบ (flat), เนินเขา (hilly), หรือภูเขาสูง (high mountain) ซึ่งโดยทั่วไปเสื้อตัวนี้ถือว่าเป็นเสื้อสำหรับนักปั่นสายสปรินต์โดยเฉพาะ
เสื้อเขียวมีมาตั้งแต่ปี 1953 และมีที่มาของสีเขียวจากสปอนเซอร์ในยุคนั้น คือร้านเสื้อผ้า À la Belle Jardinière ซึ่งนิยมใช้สีเขียวในการโฆษณาของพวกเขา
อย่างที่บอกไป การแย่งชิงเสื้อเขียวมักเป็นการแข่งขันระหว่างนักสปรินต์ เพราะสเตจทางเรียบจะให้คะแนนมากกว่าสเตจที่มีเนินเขาหรือภูเขาเสมอ
03
เสื้อลายจุด (Polka Dot Jersey)
เสื้อลายจุด หรือที่รู้จักในชื่อ King of the Mountains จะมอบให้กับนักปั่นที่ไต่เขาได้ดีที่สุดและเป็นผู้นำในประเภทการไต่เขาของ Tour de France ตั้งแต่ปี 1933 (แต่ตัวเสื้อเพิ่งจะมีขึ้นในปี 1975) การออกแบบลายจุดสีแดงนั้นถูกเลือกขึ้นเพื่อรำลึกถึงยอดนักปั่นชาวฝรั่งเศสในยุค 1920-30 อย่าง Henri Lemoine ซึ่งเคยสวมเสื้อลายนี้
คะแนนจะถูกมอบให้กับนักปั่นในแต่ละจุดสูงสุดของเนินเขาหรือภูเขา ตามความยากที่แบ่งเป็น 5 ประเภท ตั้งแต่ระดับ Category 4 (ง่ายที่สุด) ไปจนถึง Category 1 และ Hors Catégorie (HC) ซึ่งยากที่สุด ยิ่งประเภทความยากสูงขึ้น จำนวนคะแนนที่ให้ก็จะมากขึ้นและมอบให้กับนักปั่นหลายคนขึ้น เช่น ภูเขาระดับ HC จะมีคะแนนให้นักปั่น 8 คนแรกที่ผ่านยอด ในขณะที่ Category 4 จะให้คะแนนแค่นักปั่นคนแรกเท่านั้น ตั้งแต่ยุค 2000 เป็นต้นมา คะแนนที่ยอดเขาบางลูกจะถูกคูณสองในกรณีพิเศษ เช่น จุดจบของสเตจที่ยอดเขาระดับ HC หรือจุดไต่สุดท้ายของแต่ละช่วงเส้นทาง
04
เสื้อขาว (White Jersey)
Maillot Blanche หรือเสื้อขาว เป็นเสื้อสำหรับนักปั่นอายุน้อยที่ดีที่สุดในการแข่งขัน Tour de France โดยจะมอบให้กับนักปั่นที่มีอายุไม่เกิน 25 ปี ซึ่งมีอันดับรวมดีที่สุด เสื้อขาวเริ่มต้นครั้งแรกในปี 1975 แต่หายไปช่วงปี 1988 ถึง 2000 ก่อนจะกลับมาอีกครั้งจนถึงปัจจุบัน
ตอนนี้คุณพร้อมแล้วที่จะอวดความรู้เรื่องเสื้อการแข่งขันของ Tour de France และถ้าคุณอยากรู้ข้อมูลเส้นทางและรายละเอียดสเตจต่างๆ ของการแข่งขันในปี 2025 เราได้รวบรวม คู่มือไว้ให้แล้ว สำหรับแฟนๆ ที่รอติดตาม Primož Roglič และนักปั่นทีม Red Bull - Bora - Hansgrohe โดยเฉพาะ