Buz Pateni
Artistik patinaj atlayış rehberi
Artistik buz patencileri, atletik ve sanatsal hareketleri birleştirirler ancak gösterinin en parlak anı şüphesiz atlayışlardır. Lutz ile axel arasındaki farkı bu rehber sayesinde öğrenebilirsin.
Amerikalı genç yıldız Isabeau Levito gibi artistik patinaj dünyasının yeni yıldızlarının atletik ve sanatsal yeteneklerini tam olarak takdir etmek istiyorsan, bir performans sırasında gördüklerini gerçekten anlamanız gerekir; özellikle de en teknik, en riskli ve en gösterişli olan hava hareketleri söz konusu olduğunda.
Buz üzerindeki performanslarını süsleyen hamleler olan lunge'lara, arabesklere ve diğer hareketlere ek olarak, patenciler buzun üzerinden yükseldiklerinde hızla ve zarafetle dönerken ve burkulurken görülebilirler. Eğer henüz dünyanın en iyi hakemleri seviyesinde değilsen, artistik patinaj atlayışlarını anlamaya hızlı bir giriş yapabilmen için yarışmalarda görmen muhtemel tüm hava hareketlerini senin için detaylandırdık.
Isabeau Levito, Amerika'nın yeni artistik patinaj yıldızı
© Koury Angelo/Red Bull Content Pool
01
İki tür artistik buz pateni atlayışı
Öncelikle artistik buz pateninde kategorize edilmesi önemli olan iki farklı atlayış türü vardır:
Edge (kenar) atlayışları: Bu, paten bıçağının kenarından (yan kısmından) yapılan sıçramalarla gerçekleştirilen hava hareketlerini ifade eder.
Piqué (diken ucu) atlayışları: Bu, paten bıçağının ön ucundan yapılan sıçramalarla gerçekleştirilen hava hareketlerini ifade eder.
02
Edge türleri
Loop
Artistik patinaj öğrenmeye başlayan herkesin ilk öğrendiği hava hareketi "loop" atlayışıdır. Temel olarak 180 derecelik yarım bir dönüş içerir ve bu hareketi uygulamak için patencinin geriye doğru dış kenardan sıçrayıp aynı kenara iniş yaptığını bilmek gerekir.
Kış sporları hakkında dahası
Salchow
1901'den 1911'e kadar arka arkaya 10 dünya şampiyonluğu kazanan Ulrich Salchow, artistik patinajda iz bırakan bir isim. Ancak onu efsane yapan şey, yalnızca hâkimiyeti değil, aynı zamanda yaratıcılığı olmuştur.
Adını taşıyan bu hava hareketi, bir veya birden fazla dönüş (tek, çift, üçlü veya dörtlü olarak adlandırılır) gerçekleştirildikten sonra sıçrayışı yapan ayağın tersine iniş yapılması anlamına gelir. Kalkış her zaman geriye doğru iç kenardan yapılır.
Buz üzerinde tüm hava hareketleri ideal hız gerektirir
© Koury Angelo/Red Bull Content Pool
Axel
Muhtemelen artistik patinajın en bilinen unsuru olan axel, aynı zamanda patencinin ileri hareket halindeyken gerçekleştirdiği tek atlayıştır. Salchow'da olduğu gibi iniş karşı ayakla yapılır ve öncesinde patenci birkaç dönüş (genellikle erkeklerde üç) gerçekleştirir. 2023 yılında Ilia Malinin, dörtlü axel atlayışını başarıyla gerçekleştirerek hareketi bir üst seviyeye taşımıştır.
Bu hareket, 1855 doğumlu Norveçli Axel Paulsen tarafından icat edilmiştir; kendisi hem sürat pateni hem artistik patinajla uğraşmıştır. Axel ilk kez 1882 Dünya Şampiyonası'nda yapılmıştır. Kalkış yine dış kenardan gerçekleştirilir.
03
Piqué atlayışları
Flip
Geriye doğru iç kenardan kalkışla yapılan flip atlayışı, patencinin sıçradığı aynı ayakla iniş yaptığı bir harekettir. Bu hareket çift, üçlü veya dörtlü varyasyonlarda yapılabilir.
Lutz
Çoğu zaman flip ile karıştırılan lutz, bunun yerine paten bıçağının geriye dönük dış kenarından başlatılır. Hem flip'te hem de lutz'ta kalkış parmak ucundan yapılır ve aynı bacakla iniş gerçekleştirilir ancak lutz aynı kenarda sonlandığı için yapılması daha karmaşık bir atlayıştır.
Bu hareket 1913 yılında Alois Lutz tarafından icat edilmiştir. Yarışma ortamında ise Alexandra Trusova, dörtlü lutz atlayışını başaran ilk kadın olmuştur.