Formula E
Teknoloji

A'dan Z'ye: Elektrikli Otomobil Dünyası

© LAT Images
Elektrikli otomobillerin dünü, bugünü ve yarını hakkında bilmen gereken her şey bu yazıda!
Yazar: Red Bull itibarıyla yayında
İnsanoğlu, ulaşımının büyük bir kısmını hâlâ fosil yakıtlar sayesinde sağlıyor olsa da uzun zamandır farklı enerji çözümleri arıyor. Elektrikli otomobilin yeni bir buluş olduğu düşünülebilir ancak bilim insanları 19. yüzyılın ortalarından beri bu konu üzerinde çalışıyorlar.
Elektrikli otomobilin gerçek mucidi bugün hâlâ bilinmezken kayıtlar 1828 yılına kadar uzanıyor. Macar mucit Anyos Jedlik, o tarihte küçük bir model arabayı çalıştırmak için bir elektrik motoru geliştirmişti. Yolcu taşıyabilecek türde bir elektrikli otomobilin icadının ise 1832 ile 1839 yılları arasında gerçekleştiği düşünülüyor.

Elbette En Önemli Konu Şarj Sorunuydu!

Elektrikle çalışan bir motor geliştirilse de her şey bununla bitmiyordu ve otomobilin bir bataryaya ihtiyacı vardı. 1865 yılında Fransız fizikçi Gaston Plante, elektrikli motorlar için şarj edilebilir bir pil icat etti. Günümüzde Renault ZOE'den Tesla Model S'e kadar elektrikli otomobillerin tümü, varlıklarını Plante'in bu icadına borçludur.

İlk Elektrikli Otomobiller Nasıldı?

Bu sorunun cevabı için yüz yıl kadar geriye gitmemiz gerekiyor. Cleveland Ohio'da bulunan Baker Motor Vehicle Company, 1900 ile 1916 yılları arasında en iyi elektrikli otomobillerden bazılarını üretti. İlk Baker otomobilleri 850 dolardan satışa sunulmuştu ve bunlardan biri Thomas Edison'a satılmıştı. Edison daha sonra bazı Baker araçlarında kullanılan nikel-demir pilleri tasarladı. Bu piller son derece uzun ömürlüydü. Baker dışında Ferdinand Porsche ve William C. Anderson gibi isimler de elektrikli araçlar konusunda çalışmalar yapmışlardı.

Benzinli Araçlar Nasıl Bu Kadar Yaygınlaştı?

Elektrikli otomobiller özellikle ABD'de son derece popülerdi. Aslında 1900’lerde ABD'de üretilen 4192 otomobilin neredeyse üçte biri elektrikliydi. Elektrikli otomobillerin yükselişi 1912’de Henry Ford yüzünden büyük bir darbe aldı. Ford, seri üretim teknikleri sayesinde benzinle çalışan otomobillerin fiyatını, elektrikli otomobillerden çok daha ucuza çekmeyi başardı. Egzoz emisyonlarının neden olduğu kirlilik sorunları ve alternatif enerjiler bulma ihtiyacının ortaya çıktığı 1960'lara ve 1970'lere kadar da hiç kimse elektrikli araçlar konusuna eğilmedi. Asıl yükseliş ise 2000’lerde başladı...
Tesla Model S
Tesla Model S

Tesla Motors’un Doğuşu

2003 yılında bir grup mühendis tarafından kurulan Tesla Motors, sürdürülebilir enerjiye dönüşün öncülerinden oldu. Tesla, insanların elektrikli araç sahibi olduklarında herhangi bir şeyden ödün vermelerine gerek olmadığını kanıtladı. Şirketin geliştirdiği Model S, standart dört kapılı sedan tasarımı ve kullanım kolaylığı ile geniş kitlelere hitap etmeyi başardı. Hızlanma ve stabilite açısından güçlü bazı Mercedes ve BMW modellerini bile geride bırakan Model S, şimdiye kadar üretilmiş en yüksek performanslı elektrikli otomobil oldu.

Pazar Giderek Büyüyor...

Özellikle 2019 yılı için, Tesla’nın ileri teknoloji elektrikli otomobillerinin yarattığı atılım sayesinde büyük bir kırılmanın yaşandığı yıl denilebilir. Audi ve Jaguar elektrikli SUV'ler üreterek pazarı hareketlendirdi. Chevrolet, Honda, Hyundai, Kia ve Nissan gibi markalar da yeni modellerle elektrikli araç dünyasına dahil oldu.
Chevrolet Bolt EV
Chevrolet Bolt EV
2019 yılında elektrikli otomobil satışları bir önceki yıla göre iki kat arttı. Önümüzdeki yıllarda yeni modeller tüketicilerle buluşacak ve şarj istasyonu altyapıları geliştirilecek. Sürücüler de araçlarını fişe takma derdinden kurtulacaklar ve kablosuz şarj teknolojisinden yararlanabilecekler.

Daha Yavaş ve Sessiz Bir Yarış: Formula E

Son yıllarda elektrikli araçların kullanıldığı Formula E ve ralli yarışları düzenleniyor. Formula E yarışları Formula 1 yarışlarına göre çok daha kısa sürüyor (45 dakika) ve araçlar saatte 380 kilometre yerine 280 kilometre civarına kadar hızlanabiliyor. Daha da önemlisi, Formula 1 yarışlarının zihinlerde yer eden motor sesleri bu yarışlarda yerini sessizliğe bırakıyor.
Formula E
Formula E
Alman otomobil şirketi Opel, 2019 yılında tamamen elektrikle çalışan ilk ralli otomobili Corsa-E'yi yarattı. Opel, özellikle 2021 ADAC Opel e-Rally Cup için 15 ralli arabası daha geliştirmeyi planlıyor. Opel CEO'su Michael Lohscheller yaptığı açıklamada, 2024 yılına kadar şirketteki tüm otomobil modellerinin elektrikli birer versiyonuna sahip olmayı istediklerini söyledi. ADAC Motorsport Başkanı Hermann Tomczyk ise türünün ilk örneği olan Opel e-Rally Cup'ın Mayıs 2021’de 18 ülkeden yaklaşık 100 genç sürücüyü elektrikli motorlarla yarışmak üzere bir araya getireceğini belirtti.
Opel Corsa-e
Opel Corsa-e
Tarih tekerrür ediyor ve 1900’lerin başında olduğu gibi bir kez daha elektrikli araçların yükselişine tanık oluyoruz. Tesla Model S’in dışında Chevrolet Volt, Honda Insight ve Nissan Leaf gibi modeller de orta sınıf otomobil pazarını hedef alarak son derece başarılı oldu.
Elbette elektrikli araçların bazı dezavantajları bulunuyor; kısa menzil, şarj istasyonu azlığı, yüksek maliyetli yedek batarya ve çevre kirliliği yaratan atık piller... Bütün bu dezavantajların uzun vadeli bir çözümü var ki o da elektrikli araçlara şebeke yoluyla güç sağlamak. Avrupa'daki bazı elektrikli tramvay ve otobüs hatlarında da şebeke gücü kullanılıyor.
Jaguar I-Pace
Jaguar I-Pace
Şehirler arasında tren hatları gibi tasarlanacak şeritler elektrikli araçlara ayrılabilir. Otomobiller bu yol üzerinde ve batarya kullanmadan kilometrelerce yol kat edebilir. Üstelik piller de zamanla küçülüyor ve kapasiteler artıyor. Tüm bu gelişmeler sağlandığında ve devletlerin teşvikiyle beraber elektrikli araçlar herkes için tercih edilebilir olacaktır.
Göz açıp kapayıncaya kadar neler yapılabilir? Günümüzde pit stop süresini 1.82 saniyeye kadar indiren gelişimin ardında kimler var merak ediyor musun? İşte bu film tam da onların hakkında: "Pit Stop'un Tarihi!" Şimdi Türkçe altyazı ile izle.
FORMULA RACING · 45 dakika
Pit Stop'un Tarihi