FoodTech
© Inc42
Teknoloji

FoodTech Devrimi: En Başarılı Startup Projeleri

Startup nedir sorusunun cevabına artık çoğumuz hakimiz. Startup evrenin yeni akımlarından biri ise FoodTech. Biz de gıda teknolojileri üzerine çalışan şirketleri derledik.
Yazar: Semi Hakim
itibarıyla yayında
Techstars'ın dünya çapında yürüttüğü Startup Weekend bu sene İstanbul’da düzenleniyor. 21-23 Şubat tarihleri arasında düzenlenecek etkinlik hakkında daha fazla bilgi almak ve kayıt olmak için buraya tıklaman yeterli.
Dünya değişiyor, biz değişiyoruz, haliyle yediklerimiz, yemek tercihlerimiz ve yemeklerimizin yolculuğu da değişiyor. Jetgiller ile açılan hayal gücümüzün ufuklarına, 3-D printerlarda üretilen makarnalara ve bitki bazlı kanayan burgerlere geldik. Zaman ilerliyor, gün geçtikçe daha da eğlenceli ve heyecanlı gelişmeler ardı arkasına geliyor. Kısacası, geleceğin gıdası dediğimiz dönemin tam başındayız, tıpkı 80’lerdeki internet devrimi gibi.
Bu gıda devrimini her ne kadar start-uplar ve tüketicilerin istekleri başlatmış olsa da bugün büyük şirketlerin bu oyunun içerisinde hummalı bir çalışma yürüttüğünü görebiliriz. Buna göre dünyadan gıda teknolojileri üzerine çalışan girişimler ve aynı zamanda büyük şirketlerin çalışmalarını derledik.

Beyond Meat

Los Angeles merkezli Beyond Meat, bitki bazlı protein üretim şirketidir. 2009 yılında kurucusu Ethan Brown tarafından çalışmalarına başladı ve 3 yıl kadar süren Ar&Ge çalışması ile 2012 yılında piyasaya ilk defa ürünlerini sundular. Şirket geçtiğimiz sene New York Borsası’nda halka açılarak bu alandaki ilk girişim olmayı başarmıştır.
Beyond Meat piyasadaki diğer ürünlerden farklı olarak ana protein kaynağını bezelyeden elde ederek, hem vegan&vejeteryan, hem de glutensiz beslenmek isteyen tüketicilere yönelik ürünler geliştirmektedir. Aynı zamanda geliştirdiği ürünlerde katkı maddeleri ve kimyasal takviyelerin azlığı sayesinde diğer şirketlerle rekabet konusunda güçlü bir pozisyona sahip olmuştur. Şirket bugün ABD’de bitki bazlı burger ürünlerinin, et reyonlarında satılması ve aynı kategoride tüketicilere sunulması yönünde et üreticileri lobilerine karşı olarak marketlerle ciddi bir çalışma içindedir.

Impossible Burger

Bir diğer bitki bazlı girişim olan Impossible Burger, 2011 yılında California’da Patrick O’Brown tarafından kurulmuştur. Tıpkı Beyond Meat gibi 5 yıl kadar süren Ar&Ge çalışmaları ardından ilk defa 2016 yılında piyasaya ürünlerini sunmuşlardır.
Impossible Burger ilk etapta premium segmentte, az sayıda restorana ürün sağlayarak, niş ürün kategorisine kendini konumlamıştır, hatta ilk etapta sadece ünlü şef David Chang’in New York’daki restoranı Momofuku’da ve Chris Cosentino’nun San Francisco’daki restoranı Cookscomb’da servis edilmiştir. Geliştirdikleri ürünler buğday ve hindistancevizi gibi tamamiyle bitki bazlı olup, tüketicilere “kanayan burger” tecrübesi sunmasıyla ünlü olmuştur. Şirket 2017-2018 yıllarında premium ürün kategorisi stratejisini değiştirip, “her yerde biz, hep biz” stratejisini benimsemiş ve öncelikle fast food segmentindeki en ucuz markalardan biri olan White Castle ile ardından da Burger King’e ürünlerini sunarak, fast food segmentine hızlı bir giriş yapmıştır.
Rekabeti Beyond Meat ile büyük çatışma içerisinde olan şirket, hem buğday ve soya bazı ile gluten içermesi, hem de ağırlıklı kimyasal ürünler barındırması sebebiyle tüketici gözünde ikinci tercih noktasına gelmiştir.

Pubinno

Listedeki bu isim ise Türkiye’den. İstanbul merkezli şirket, geliştirdikleri akıllı bira muslukları ile her serviste ve her seferinde aynı kalitede bira sunmayı sağlıyor. Aynı şekilde fıçı bira servisi yapılan işletmelerde bira israfının önlenmesi ve her serviste kalite standartlarına uygun olarak müşterilere sunulması için çözümler geliştiriyor. Pubinno an itibariyle dünyadaki birçok büyük bira üreticisi şirket ile iş birliği yaparak global ölçekte akıllı bira musluğu devrimini sürdürmektedir.

Apeel

Apeel bir biyoteknoloji şirketi olarak, gıda atığını önlemek için ürünlerin satışdan önceki sürecinde yaşanan problemleri çözmektedir. Şirket geliştirdikleri tatsız ve yenilebilen ürün kaplamaları ile meyve ve sebzelerin raf ömürünü uzatmaktadır. Özellikle taşınma süreçlerinde ortaya çıkan bozuk ve çürük ürünlerin ya da hızlı bozulmaya müsait ürünlerin yarattığı gıda atığını, geliştirdikleri kaplamalar ile engellenmektedirler.

Amazon&Whole Foods

Şimdi Amazon’un bu listede ne işi var? Amazon aslında an itibariyle dünyadaki en büyük gıda teknoloji şirketlerinden de biri olduğunu son 3 senedir yürüttükleri çalışmalar ile rahatça söyleyebiliriz. Amazon’un Ağustos 2017’de satın aldığı Whole Foods ile başlayan gıda sektörüne girişi, kasiyersiz marketler, dronelarla sipariş teslimatı ve blockchain teknolojisi ile domates tedariği sağlanması gibi birçok yeniliğin denenip, uygulamaya konulmasını sağlamıştır. Bu gelişmeler ve yeni dönemde planladıkları evlerde alışveriş robotları gibi çözümlerle gıda teknolojisi sektöründe en önemli oyunculardan biri olmuştur.

McCormick

Listedeki bir diğer tanıdık isim ise McCormick. 1887 yılında kurulmuş olan tarihi baharat şirketi, günümüz dünyası ve teknolojilerine adapte olmak için çalışmalar sürdürmektedir. Bu yönde IBM ile iş birliğine girerek, yüzyılı aşkın süredir sahip olduğu reçete ve tat bilgisini IBM’in yapay zeka teknolojisi ile birleştirerek, 100 milyonu aşkın veri noktası ile müşterinin yeni tat profilleri ve tercihlerine yönelik ürün geliştirmek üzerine çalışmaya başlamış ve bu kapsamda geliştirdikleri dijital platform ONE ile, değişen tüketici tercihlerini yapay zeka ile takip edebilir hale gelmiştir. Tat tercihlerinin jenerasyonlar arası değiştiğini göz önünde bulundurarak 133 yıllık bir şirketin gelecekte de ayakta kalmak için geliştirdiği çözüm kesinlikle takdiri hak ediyor.

Dominos Pizza

Evet, Dominos Pizza. Gerçekten de öyle. Hepimizin bildiği ünlü pizza şirketi Dominos Pizza, son yıllarda ciddi atılımlarla hem değer zincirlerinin dijitalleşmesinde hem de pizza teslimat sektöründe yeni nesil çözümler üretmek konusunda çalışmalar sürdürmektedir. Özellikle sipariş adresine gönderilen araçlarla kapıda pizzanın pişirilmesi gibi mobil pizza fırınları ve geliştirdikleri AnyWare programı ile sadece ev ya da iş yeri değil, kumsal ya da park gibi adressiz lokasyonlara da pizza teslimatı sayesinde sektörü değiştirecek yeni çözümler geliştirmiştir.

Just

Geleceğin proteini konusunda sıkça kullanılan “yumurtasız yumurta”, “etsiz et”, “sütsüz süt” cümlelere sebep olan şirketler başında JUST’ın geldiğini söyleyebiliriz. Şirket öncelikle yumurtasız mayonez, ardından yumurtasız kurabiye hamuru ve kek gibi ürünlerden hareket ederek, direkt olarak tüketime sundukları “yumurtasız yumurta” ile gıda teknolojisi konusunda ürün çeşitliğini arttırmıştır. Yumurtasız yumurta ürünleri JUST Egg, bitki bazlı yumurta ile alternatif protein ürünü sunmaları ile birlikte yumurta kullanılan birçok reçeteyi - keklerden çırpılmış yumurta ve omlete kadar - yumurta tüketmek istemeyen tüketicilere alternatif olarak sunmuştur. Şirket son dönemde Asya pazarına açılmak adına da hücre bazlı Wagyu dana eti üretmek üzerine çalışmaktadır.

Solar Foods

Solar Foods’un çalışmaları tam anlamıyla bilim kurgu filmlerine uygun diyebilirim. Alternatif protein konusunda bitki, yosun, böcek gibi duyduğumuz konu başlıkları şirkete yeterli olmamış olsa gerek ki kendileri su ve havadan protein üretimeyi başarmıştır. Finlandiya merkezli şirket, gaz fermantasyonu adı verilen teknik ile hava, su, elektrik ve mikroplar kullanılarak yenilebilir protein üretmeyi başarmıştır. Şirketin ana amacı market raflarına yeni bir protein ürünü sunmaktan ziyade uzay çalışmalarını desteklemek ve astronotlar için yenilenebilir gıda kaynakları üretmek için çalışmak olsa da, havadan protein üretme tekniği gerçekten çok heyecan verici diyebiliriz.

Bellwether Coffee

3. dalga kahvecileri her konusu açıldığında “salgın”, “her yerdeler” gibi cümleler ile birlikte konuşulsa da, ben şahsen nitelikli kahve dükkanları görmekten mutluyum. Hatta söylenene göre Türkiye’deki kahvecilerin tedarik kalitesinin, Avrupa’daki birçoğundan iyi olduğunu da duymuştum. Bellwether ise bu kahve devrimini destekleyen bir sonraki adımı atarak, her dükkanada yer alabilecek, buzdolabı büyüklüğünde, elektrikli ve hava çıkışı olmayan kahve kavurma aletleri geliştirdi. Şirket hem küçük işletmelere kendi kahvesini, müşterilerinin zevkine göre kavurabilecekleri çözümler geliştiriyor, hem de en önemli amacı kahve kavurma sürecinin merkezileştirilmesinin önüne geçerek, kahve kavurma işleminin bağımsızlaştırıyor.