F1
Kulisteki kahramanlar: F1 yedek pilotlarının rolü
Red Bull’un iki Formula 1 takımında görev alan test ve yedek pilotlar, deneyim ile genç yeteneği aynı yapıda buluşturuyor. Peki pist dışında büyük rol oynayan bir F1 yedek pilotunun görevleri neler?
Yedek pilot, takımın en önemli güvence noktalarından biri. Hastalık, sakatlık ya da beklenmedik bir durum nedeniyle asıl pilotlardan biri yarışamazsa direksiyona geçecek ilk isim odur. Bu yüzden fiziksel olarak her zaman hazır kalması ve yarışabilecek seviyede beklemesi gerekir. Ancak yedek pilotun rolü yalnızca acil durumlarla sınırlı değil. Yarış hafta sonlarına hazırlık sürecinde otomobilin gelişimine katkı sağlar, simülatörde ve test çalışmalarında uzun saatler geçirir, gelecekte kullanılacak yeni parçaların değerlendirilmesinde önemli bir görev üstlenir.
01
F1'de yedek pilotlar kimler?
Oracle Red Bull Racing ve Visa Cash App Racing Bulls, Formula 1'in en güçlü test ve yedek pilot kadrolarından birine sahip. Koltuğunu Isack Hadjar'a bırakmasının ardından Yuki Tsunoda, her iki takımın da resmi test ve yedek pilotu olarak görev yapmayı kabul etti.
Max Verstappen, Isack Hadjar, Liam Lawson veya Arvid Lindblad'ın herhangi bir nedenle yarışamaması durumunda direksiyona geçmeye hazır olan isim Tsunoda olacak. Yuki Tsunoda, "Test ve yedek pilot olarak Red Bull ile her zamankinden daha sıkı çalışmaya, takımla birlikte gelişmeye ve Formula 1 gridinde yer almayı hak ettiğimi kanıtlamaya kararlıyım." ifadelerinde bulundu.
02
Yedek pilotlar yarış pilotlarının yerine ne sıklıkla geçer?
Bu durum sık yaşanmasa da son yıllarda dikkat çeken örnekleri oldu. Liam Lawson, Formula 1 kariyerindeki ilk fırsatını 2023 Hollanda Grand Prix’sinde Daniel Ricciardo’nun yerine yarışarak elde etti. Ardından 2024 sezonunun son bölümünde Visa Cash App Racing Bulls’ta Ricciardo’nun koltuğunu devraldı.
Benzer bir örnek de Oliver Bearman’dan geldi. Bearman, Carlos Sainz’ın apandisit nedeniyle yarışamamasının ardından 2024 Suudi Arabistan Grand Prix’sinde Ferrari adına piste çıktı. Bu performansın ardından Haas ile tam zamanlı Formula 1 pilotu oldu.
Bir diğer dikkat çekici örnek George Russell’dı. O dönemde Williams adına yarışan ancak Mercedes ile sözleşmesi bulunan Russell, 2020 Bahreyn Grand Prix’sinde COVID-19’a yakalanan Lewis Hamilton’ın yerine Mercedes direksiyonuna geçti. Sergilediği güçlü performans, ilerleyen dönemde Mercedes’in tam zamanlı yarış pilotu olmasının önünü açtı.
Yedek pilotluk, yalnızca bekleme rolünden ibaret değil. Grand Prix dönemlerinde Formula 1 padokunda yer almak, tam zamanlı bir yarış koltuğuna uzanan yolun da kapısını aralayabiliyor. Nitekim Valtteri Bottas ve Sergio Pérez, yedek pilot olarak geçirdikleri bir sezonun ardından Cadillac’ın Formula 1’e giriş yaptığı ilk sezonda ABD merkezli takımın yarış pilotları arasında yer aldı.
03
Yedek pilotlar başka hangi durumlarda F1 aracını kullanır?
Formula 1 takımları, her sezon iki Grand Prix hafta sonunda ilk antrenman seansında bir çaylak pilota araç kullanma fırsatı vermek zorunda. Bu uygulama, genç pilotların gelişimi açısından büyük önem taşıyor. Özellikle Formula 1 tarihinin en kapsamlı kural değişikliklerinden birinin uygulandığı sezonlarda takımlar, pistte geçirilen her test dakikasından maksimum verim almak istiyor.
Bu kural kapsamında “çaylak”, kariyerinde en fazla iki Grand Prix startı almış pilotları ifade ediyor. Pek çok takım bu görevi yedek pilotuna veriyor. Ancak Formula 1’de beş sezon geçiren Tsunoda, bu kriteri karşılamadığı için Oracle Red Bull Racing adına çaylak antrenman seanslarında piste çıkamıyor.
Barcelona’daki son seansta bu görevi Red Bull Junior Team pilotu Ayumu Iwasa üstlendi. Iwasa, son Super Formula şampiyonu olmasının yanı sıra Red Bull Junior Team bünyesindeki en deneyimli Formula 1 pilotlarından biri olarak öne çıkıyor. Barcelona, Japon pilotun Oracle Red Bull Racing ile çıktığı ikinci antrenman seansı oldu. Iwasa, Visa Cash App Racing Bulls adına ise daha önce dört kez Formula 1 aracı kullanmıştı.
Red Bull Racing’in gelişim pilotları arasında bir diğer deneyimli isim de Sébastien Buemi. İsviçreli pilot, Visa Cash App Racing Bulls’un Toro Rosso adıyla yarıştığı dönemde Formula 1’de mücadele etti. Kariyerinde dört Le Mans 24 Saat zaferi, dört Dünya Dayanıklılık Şampiyonluğu ve bir Formula E şampiyonluğu bulunan Buemi, bugün Red Bull Racing simülatöründe en fazla zaman geçiren isimlerden biri. Bu yönüyle takımın araç geliştirme çalışmalarında önemli bir rol üstleniyor.
04
Yedek pilot ne iş yapar?
Yedek pilotların görevi yalnızca gerektiğinde yarış otomobiline geçmeye hazır olmak değildir. İşlerinin büyük bölümü takımın fabrikasındaki simülatörde geçer. Formula 1’de pist üstü test süresi oldukça sınırlı olduğu için kapsamlı geliştirme çalışmaları büyük ölçüde simülatör ortamında yürütülür. Stratejistler, mühendisler ve yapay zekâ sistemleriyle desteklenen bu simülatörler; gerçek pistleri, aracın davranışını ve ayar değişikliklerini son derece yüksek doğrulukla taklit eder. Böylece hem bir sonraki Grand Prix için ideal ayarlar hazırlanır hem de gelecek sezonlarda kullanılacak motorlar ve yeni teknolojiler test edilir.
Buemi, bu süreci yarış hafta sonlarının en kritik hazırlık adımlarından biri olarak görüyor. “İşimin büyük kısmı yarış hafta sonlarında simülatörde geçiyor. Buna ‘yarış desteği’ diyoruz,” şeklinde ifade ediyor. “Cuma günleri yalnızca iki saatlik antrenman seansımız oluyor ve bu süre birçok şeyi denemek için yeterli değil. Simülatörde ise istediğimiz kadar tur atabiliyoruz.” diye belirtiyor.
Simülatör çalışmalarının temel hedefi, sanal ortam ile pist arasındaki farkı mümkün olduğunca azaltmak. Buemi, “Hedefimiz, simülatördeki aracın gerçek pistteki otomobille mümkün olduğunca aynı tepkiyi vermesini sağlamak,” sözleriyle bu yaklaşımı özetliyor. “Ardından farklı ayar seçeneklerini deneyerek en verimli kurulumu bulmaya çalışıyoruz. Umarız bunun sonucunda aracı biraz daha hızlı hale getirebiliriz.” diyor.
Bu hazırlık süreci perşembe günü başlıyor. Simülatörde elde edilen veriler, hem fabrikadaki mühendis ekibiyle hem de pistteki garaj ekibiyle paylaşılıyor. İlk antrenman seansı (FP1) başlamadan önce gerekli ayarlar araca uygulanıyor.
Her antrenman seansının ardından simülatör ekibi yeniden çalışmaya başlıyor. Farklı ayar seçenekleri test ediliyor ve en verimli kurulum belirlenmeye çalışılıyor. Üçüncü antrenman seansının (FP3) tamamlanmasıyla birlikte otomobil, sıralama turlarına hazır hale geliyor.
05
Yedek pilot yarış pistinde ne yapar?
Cumartesi günü fabrikadaki çalışmalar tamamlandıktan sonra yedek pilot, ilk uçakla Grand Prix’nin düzenlendiği şehre hareket ediyor. Amaç, pazar günü yarış öncesinde dinlenmiş ve gerektiğinde direksiyona geçmeye hazır şekilde pistte bulunmak. Yarış sabahı takım toplantılarına katılıyor, simülatörde elde ettiği verileri mühendisler ve yarış pilotlarıyla paylaşıyor.
Bu görev, 2026’da yürürlüğe giren yeni teknik kurallar döneminde daha da kritik hale geliyor. Yedek pilot, yarış pilotlarından aracın pistte nasıl davrandığına ve nasıl tepki vermesini istediklerine dair geri bildirimler alıyor. Ardından mühendislerle birlikte çalışarak bu geri bildirimlerin performansı artıracak teknik değişikliklere dönüştürülmesine katkı sağlıyor.
Tsunoda için görevin bu bölümü oldukça doğal bir sürece dönüşüyor. Racing Bulls ve Red Bull Racing ile yıllar boyunca yakın çalışan Japon pilot, takımın çalışma düzenini, işleyişini ve birlikte görev yaptığı insanları çok iyi tanıyor. Bu nedenle yedek pilot olarak sağladığı katkı yalnızca direksiyon başındaki performansıyla sınırlı kalmıyor. Verileri doğru şekilde analiz etmesi ve aracın pistte nasıl davrandığını ekibe net biçimde aktarabilmesi, onu takım için önemli bir isim haline getiriyor.
06
Yedek pilotlar odaklarını nasıl koruyor?
Profesyonel sporcular olarak yedek pilotlar da fiziksel kondisyonlarını korumak için düzenli antrenman yapıyor ve beslenmelerine büyük özen gösteriyor. Formda kalmak kadar kaliteli uyku da yarışa her an hazır olabilmeleri için büyük önem taşıyor. Takım dünyanın farklı bir noktasında yarıştığında, yedek pilotlar ve simülatör mühendisleri de yarış ekibinin saat dilimine göre çalışıyor. Bu nedenle alışılmışın dışında çalışma saatlerine uyum sağlamaları gerekiyor.
Tsunoda, zamanının büyük bölümünü simülatörde farklı testler ve araç ayarları üzerinde çalışarak geçiriyor. Bu görev, uzun süre yüksek konsantrasyon gerektiriyor. Buemi de yedek pilotluk rolünün yanında yarış kariyerini sürdürmeye devam ediyor. Dünya Dayanıklılık Şampiyonası’nda mücadele eden deneyimli pilot, sezonun açılış yarışı olan Monza 6 Saat’i kazandı. Ayumu Iwasa ise yedek pilotluk görevini Japonya'da Super Formula şampiyonluğunu koruma mücadelesiyle birlikte yürütüyor.
07
Yedek pilotların başka görevleri de var mı?
Yedek pilotların sorumlulukları garajla sınırlı değil. Takımın marka elçileri olarak medya çalışmalarında, sponsor etkinliklerinde ve taraftar buluşmalarında da aktif rol alıyorlar. Agresif sürüş tarzı, enerjik kişiliği ve geniş hayran kitlesiyle Tsunoda bu rol için oldukça uygun bir profil çiziyor.
Red Bull Racing’de bu görev, gösteri amaçlı showcar sürüşlerini de kapsıyor. Buemi de bugüne kadar Formula 1 aracını dağ yollarında, donmuş göller üzerinde ve egzotik plajlarda kullanarak Red Bull’un unutulmaz gösteri sürüşlerinde yer alıyor.
Bu haberin içinde