Zaskakująca historia padla: od niszy do światowego fenomenu
Jak narodził się padel? Oto historia i ewolucja dyscypliny, która zdobywa świat.
Dowiedz się więcej
Jeśli jesteś fanką lub fanem sportów rakietowych, być może przynajmniej raz zdarzyło Ci się trzymać w ręku rakietę do padla. Padel wkroczył z impetem do świata sportu, zwłaszcza na poziomie amatorskim. Jako sport bardzo przystępny i łatwy do uprawiania, idealny na rekreację, padel naprawdę wywiera ogromny wpływ na społeczeństwo. Liczba graczy i padlowni wzrosła wielokrotnie w ciągu zaledwie kilku lat. Żeby zagrać, potrzebujesz tylko kortu, rakiety do padla, piłki, trzech innych osób i dobrych butów. Oto kilka faktów na temat historii i rozwoju padla...
Grasz w padla, albo chcesz obejrzeć go na żywo? Wpadnij na jeden z turniejów Red Bull Padel Dash - szczegóły tutaj
01
Skąd wzięła się nazwa „padel”?
Nazwa „padel” pochodzi od angielskiego słowa „paddle”, które oznacza „łopatkę” lub „rakietę” – termin ten stał się częścią języka hiszpańskiego po tym, jak trafił do Słownika Języka Hiszpańskiego (RAE).
- Padel. Od angielskiego „paddle tennis”.
- Propozycja graficznej adaptacji angielskiego słowa „padel” (tenis): „sport podobny do tenisa, rozgrywany drewnianymi rakietami”: „Tereny wspólne z ogrodami, basenami i kortami do padla” (Mundo [Esp.] 23.3.01) // Gra dla dwóch par, bardzo podobna do tenisa, ale rozgrywana między czterema ścianami, w której piłkę uderza się krótką rakietą do padla.
02
Początki padla
Korzenie padla sięgają wcześniejszych sportów rakietowych, takich jak platform tennis, który powstał w Stanach Zjednoczonych w latach 20. XX wieku. W platform tennis grało się na podwyższonych platformach, zazwyczaj zimą, a pod podłogą znajdowały się elementy grzewcze topiące śnieg. Podobnie jak w padlu, używano tam podobnych rakiet i otaczano pole gry siatką, ale znacznie różnił się od tenisa rozmiarem kortu i użyciem gąbczastej, gumowej piłki. Te elementy mogły zainspirować podstawową strukturę i dynamikę padla, choć dostosowane były do innego klimatu i warunków.
Prawdziwe początki padla sięgają 1969 roku i meksykańskiego biznesmena Enrique Corcuera, zagorzałego fana tenisa. Podczas jednej ze swoich podróży do Stanów Zjednoczonych Corcuera wypróbował „paddle-tennis” – grę inspirowaną tenisem, ale rozgrywaną na mniejszym korcie, z niższą siatką i z rakietą zastąpioną łopatką. Opierając się na tej koncepcji, Corcuera zaadaptował działkę, którą posiadał w Las Brisas w Acapulco w Meksyku, budując mały kort o wymiarach 20 m długości i 10 m szerokości, do którego dodał ścianki po bokach, żeby zapobiec przedostawaniu się roślinności na kort z jednej strony oraz piłek na teren sąsiada z drugiej. Squash, kolejny sport rakietowy, prawdopodobnie wpłynął na początkowy projekt kortu Corcuera dzięki zamkniętej przestrzeni gry i wykorzystaniu ścian, co bardzo pasuje do formatu padla, który zachęca do dłuższych wymian i strategicznego wykorzystania przestrzeni.
Odbijanie piłki od ścian sprawiło, że [padel] stał się fajniejszy i płynniejszy
„Wypróbowali różne piłki i zauważyli, że najlepsza okazała się piłka tenisowa. Odbijanie od ścian sprawiło, że gra stała się fajniejsza i płynniejsza” – wyjaśnia Omar Villavicencio, prezes Meksykańskiej Federacji Padla.
Nikt wtedy nie mógł sobie wyobrazić, że ten improwizowany pomysł da początek nowej dyscyplinie sportowej, która w końcu rozprzestrzeni się na cały świat.
Rakieta do padla
© Jaime de Diego/Red Bull Content Pool
03
Rozwój w Hiszpanii
Eksport padla do Hiszpanii także związany jest z Enrique Corcuerą, który latem zapraszał swoich arystokratycznych przyjaciół do gry na swoim korcie w Las Brisas. Kluczową rolę w tej ekspansji odegrał jego przyjaciel, książę Alfonso de Hohenlohe-Langenburg – deweloper i założyciel Marbella Club. To właśnie on sprowadził padel do Hiszpanii i wprowadził go na Costa del Sol w 1974 roku, budując dwa korty w swoim hotelu-klubie. Te dwa korty były pierwszymi zbudowanymi w Hiszpanii. W przeciwieństwie do tego w domu Corcuera, zamiast bocznych ścian miały ogrodzenie z drutu.
Obejrzyj Padel Life już teraz
W latach 1980–1990 na kortach Marbella Club odbywały się słynne turnieje „Pro-Am”. Były sponsorowane przez sklepy Smith & Smith w Las Arenas (Vizcaya), których właścicielem był człowiek, który w 1991 roku został pierwszym prezesem Międzynarodowej Federacji Padla. Julio Alegría Artiach to jedna z najważniejszych postaci w historii tego sportu. Ustanowił zasady padla na poziomie międzynarodowym.
Kluczowym momentem w rozwoju padla w Hiszpanii były lata 90., kiedy to znane osobistości ze świata polityki, biznesu i dziennikarstwa same zaczęły grać. To sprawiło, że stał się on modnym sportem. Szybki sukces padla przyciągnął znane postacie ze świata tenisa, takie jak Manolo Santana. Ten hiszpański mistrz zaczął regularnie grać w padla i organizować turnieje na Costa del Sol, stając się jednym z głównych promotorów tej dyscypliny w Hiszpanii. W międzyczasie wiele klubów zaczęło budować własne korty.
04
Ekspansja na cały świat i międzynarodowe uznanie
W 1975 roku Julio Menditeguy, argentyński przyjaciel Alfonso de Hohenlohe, postanowił sprowadzić ten nowy sport do swojego kraju. W Argentynie padel zyskał niespotykaną popularność, stając się drugim najczęściej uprawianym sportem.
Takie nazwiska jak Horacio Álvarez Clementi, Cacho Nicastro i Diógenes de Urquiza – krajowi pionierzy – w znacznym stopniu przyczyniły się do tego gwałtownego rozwoju. Poza tym wielu argentyńskich graczy w polo, którzy pojechali do Hiszpanii, odkryło padel w Marbelli, a po powrocie do Argentyny stali się naturalnymi ambasadorami tej „nowej, łatwej i fajnej gry z niedrogim sprzętem”.
W 1988 roku, pod przewodnictwem Oscara „Cacho” Nicastro, powstało Argentyńskie Stowarzyszenie Padla (APA). Nicastro, który został prezesem związku, chcąc nadać tej dyscyplinie międzynarodowy rozmach, zawarł porozumienie o zorganizowaniu pierwszych meczów między Hiszpanią a Argentyną, co dało początek kolejnej wielkiej chwili w jej historii.
Oprócz Argentyny padel szybko rozprzestrzenił się także w innych krajach Ameryki Południowej, takich jak Brazylia, Urugwaj, Chile i Paragwaj. Podobnie, padel zyskał popularność w Europie w krajach takich jak Szwecja, Włochy, Wielka Brytania, Francja czy Niemcy – tam powstały federacje, które odniosły spore sukcesy pod względem liczby członków i budowy obiektów. Hiszpania jest w tym kontekście uznawana za siłę napędową padla w Europie.
W 1993 roku padel ugruntował swoją pozycję jako dyscyplina sportowa. Został oficjalnie uznany przez Hiszpańską Najwyższą Radę Sportu (CSD – Consejo Superior de Deportes). Rok później zatwierdzono statut Hiszpańskiego Związku Padla i wpisano go do Rejestru Związków Sportowych CSD.
05
Ewolucja padla
Z biegiem lat w padlu wprowadzono kilka zmian w zasadach, które ukształtowały współczesny styl gry. Jedną z istotnych zmian było wprowadzenie serwu z dołu, mającego na celu zmniejszenie dominacji serwującego i wydłużenie wymian, dzięki czemu gra stała się bardziej oparta na zręczności niż na sile. Dodatkowo dopracowano zasady dotyczące gry przy ścianie, pozwalając na odbicie piłki poza boiskiem, a gracze mogą wychodzić przez drzwi boiska, co dodało unikalny wymiar taktyczny, którego nie ma w podobnych sportach rakietowych. Ta zmiana sprawiła, że gra stała się bardziej wciągająca i strategicznie złożona, przyciągając szerszą publiczność.
Gracze mogą wyjść poza kort i kontynuować rozgrywkę
© Premier Padel/Red Bull Content Pool
Rozwój sprzętu do padla
Początkowo rakiety do padla były prostymi drewnianymi łopatkami, podobnymi do tych używanych w tenisie platformowym. Z czasem ewoluowały one w kierunku bardziej wyrafinowanych konstrukcji wykorzystujących zaawansowane materiały, takie jak włókno węglowe i włókno szklane, które zapewniają lepszą wytrzymałość, siłę i kontrolę. Piłki, pierwotnie wzięte z tenisa, również zostały specjalnie dostosowane do padla, aby zrównoważyć odbicie i prędkość, poprawiając tym samym komfort gry. Dzisiaj najlepszy sprzęt jest dopasowany do stylów i poziomów zaawansowania graczy, co znacząco wpływa na dostępność i atrakcyjność tego sportu.
Rosnąca popularność padla znalazła odzwierciedlenie również w świecie technologii sportowej. W połowie 2022 roku firma Garmin dodała dedykowany profil aktywności Padel do wybranych modeli swoich smartwatchy, umożliwiając jeszcze dokładniejsze monitorowanie treningów i meczów. Dzięki temu gracze mogą rejestrować czas aktywności, tętno, spalone kalorie oraz inne dane treningowe w ramach dyscypliny dopasowanej do specyfiki gry. Dodanie padla do portfolio aktywności Garmin było kolejnym sygnałem, że sport ten na dobre zagościł w globalnym krajobrazie sportów rakietowych.
06
Najwięksi gracze padla w historii
Juan Lebrón i Alejandro Galán w gronie najlepszych współczesnych duetów
© Samo Vidic/Red Bull Content Pool
W padlu do dziś miały miejsce rywalizacje, które obrosły legendą. Hiszpania i Argentyna, jako główne siły napędowe tego sportu, wykształciły najlepszych zawodników w historii. Jeśli chodzi o liczby, najbardziej utytułowanym graczem w historii padla jest bez wątpienia Argentyńczyk Fernando Belasteguín, który w swojej karierze zawodowej zdobył ponad 200 trofeów, z czego 165 jako członek kultowego duetu z Juanem Martínem Díazem – kolejną legendą tego sportu.
Razem Belasteguín i Díaz utrzymywali się na szczycie światowego rankingu przez 13 sezonów z rzędu. Ich głównymi rywalami byli Pablo Lima i Juani Mieres – jedna z nielicznych drużyn, które zdołały pokonać „Belę” i Díaza podczas ich historycznej passy. Chociaż nie osiągnęli oni tak niewyobrażalnego poziomu wielkości jak „Bela”, warto wspomnieć też o innych ikonach padla, takich jak Paquito Navarro – znany ze swojego talentu i cech showmana – Sanyo Gutiérrez oraz Maxi Sánchez.
Podczas gdy Belasteguín, Díaz, Mieres i Lima błyszczeli dawniej, kiedy to głównie strategia decydowała o sposobie gry w padel, teraz na scenę wkracza nowe pokolenie niesamowicie szybkich i dynamicznych zawodników. Prezentują oni szybszy, bardziej dynamiczny styl gry, który oczywiście uwzględnia strategię, ale nagradza drużyny grające mocno i wysoko, wprowadzające dodatkową prędkość i siłę do swoich uderzeń oraz ruchów na korcie.
To właśnie Juan Lebrón i Alejandro Galán zapoczątkowali tę nową erę szybszego padla. Współpraca Lebróna i Galána na korcie miała ogromny wpływ na tę dyscyplinę – dzięki stylowi gry pełnemu energii zdobyli 33 trofea i utrzymywali pierwsze miejsce w rankingu przez cztery sezony z rzędu. Ewolucję współczesnego padla prawdopodobnie będą kontynuować Agustín Tapia i Arturo Coello, którzy obecnie dominują w męskim cyklu turniejowym.
Ikony kobiecego padla
Bea González należy do nowego pokolenia zawodniczek
© Premier Padel/Red Bull Content Pool
Kobiety odegrały znaczącą rolę w rozwoju padla, a ich udział w znacznym stopniu przyczynił się do ekspansji tego sportu. Liczba zawodniczek nie tylko wzrosła, ale także zyskały one znaczenie w międzynarodowych rozgrywkach.
Carolina Navarro to kluczowa postać w kobiecym padlu. Znana z agresywnego stylu gry i sprytu, Navarro jest najbardziej utytułowaną zawodniczką w historii – w całej karierze zdobyła 100 trofeów. Przez dziewięć sezonów z rzędu była numerem jeden w rankingu i trzykrotną mistrzynią świata. Jej przykład zainspirował niezliczone rzesze kobiet do uprawiania tego sportu i utorował drogę wielu dziewczynom, które stały się obecnymi gwiazdami tej dyscypliny.
Alejandra Salazar z pewnością jest jedną z tych zawodniczek. Zdobyła ponad 50 tytułów na najwyższym poziomie i czterokrotnie wspięła się na szczyt światowego rankingu. Inne godne uwagi postacie kobiecego padla to Icíar Montes (numer jeden na świecie przez osiem lat), bliźniaczki Sánchez-Alayeto (zwane „Atomic Twins”, które przez cztery lata zajmowały pierwsze miejsce w światowym rankingu) oraz Gemma Triay.
Podobnie jak w przypadku zawodów męskich, profesjonalną scenę padla kobiet zdominowały zawodniczki o ogromnej sile fizycznej i dynamice, takie jak Bea González, Martita Ortega, Ariana Sánchez i Paulita Josemaría (te dwie ostatnie tworzą obecnie najlepiej sklasyfikowaną drużynę na świecie). Ich sukcesy zainspirowały nowe pokolenie, promując równouprawnienie w sporcie i podkreślając inkluzywny charakter padla, który przemawia do osób w każdym wieku i na każdym poziomie zaawansowania.
07
Niezwykły rozwój padla
Padel zyskał na popularności w nowych regionach
© Premier Padel/Red Bull Content Pool
Padlowa gorączka w Europie!
Po pojawieniu się i gwałtownym wzroście popularności w Hiszpanii padel zaczął rozprzestrzeniać się po całej Europie. Kraje takie jak Francja, Szwecja, a zwłaszcza Włochy, szybko doświadczyły błyskawicznego rozwoju padla. Zwłaszcza we Francji szybko wzrosła liczba kortów i graczy, a ludzie doceniają tam społeczny aspekt padlu i jego dostępność. Z kolei w Szwecji rozwinęła się silna scena kobieca – działa tam wiele klubów i lig stworzonych specjalnie dla kobiet. Także w Polsce w ostatnich latach przybywa padlowni i osób traktujących ten sport jako coś więcej niż sezonową zajawkę.
Padel poszerza swoje granice
Padel zyskał też zaskakująco dużą popularność w innych regionach. Na Bliskim Wschodzie kraje takie jak Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska i Katar przyjęły padel z otwartymi ramionami, budując luksusowe obiekty do padla w ramach większych inwestycji sportowo-rekreacyjnych. W Azji kraje takie jak Japonia i Filipiny zaczynają włączać padel do swojej kultury sportowej, ponieważ przyciąga prostotą i minimalnymi wymaganiami przestrzennymi w porównaniu z tradycyjnym tenisem.
26 min
Riyadh Premier Padel - zobacz najlepsze momenty
Zobacz najciekawsze momenty z turnieju Riyadh Premier Padel P1 z Arabii Saudyjskiej.
Gdzie oglądać Premier Padel, najlepsze zawody na świecie
Jeśli chcesz oglądać padel na najwyższym poziomie, śledź rozgrywki elitarnego profesjonalnego cyklu tego sportu – Premier Padel. Dzięki transmisjom na żywo z każdego z 25 przystanków cyklu można oglądać wszystkie mecze każdego turnieju, począwszy od ćwierćfinałów.
A jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda padel na żywo, przybądź na jeden z turniejów Red Bull Padel Dash w Gdyni, Poznaniu, Bydgoszczy lub Warszawie – w sierpniu i wrześniu – pełen harmonogram i zapisy do turnieju na tej stronie.
- Współpraca: Garmin
Dowiedz się więcej