Wingsuit i skoki ze spadochronem
Czym jest wingsuit i jak działa?
Inspirowany latającymi wiewiórkami nowoczesny kombinezon wingsuit pozwala skoczkowi spadochronowemu swobodnie szybować. Jak kilka metrów kwadratowych materiału pozwala na kontrolowany lot?
Dowiedz się więcej
Latanie w wingsucie to jedna z najbardziej ekstremalnych form ludzkiego lotu. Zakładając specjalnie zaprojektowany kombinezon, który rozciąga się między ramionami a nogami – stąd jego przydomek „strój latającej wiewiórki” – piloci mogą zamienić pionowy spadek swobodny w kontrolowany lot po niebie z prędkością ponad 250 km/h (155 mil/h).
To połączenie skoków spadochronowych i pilotażu, które pozwala sportowcom pokonywać kilometry w powietrzu, zanim otworzą spadochron.
Mont Blanc, najwyższy szczyt Europy, to niesamowite miejsce na wingsuit
© Dom Daher/Red Bull Content Pool
Niezależnie od tego, czy latają nad pasmami górskimi, w formacji z innymi pilotami, czy nad otwartymi przestrzeniami, loty w wingsucie pozwalają sportowcom pokonywać duże odległości w powietrzu.
Ale czym właściwie jest wingsuit, jak działa, kto go wynalazł i dlaczego ludzie potrafią szybować jak latające wiewiórki? Żeby się tego dowiedzieć, warto zrozumieć naukowe podstawy i konstrukcję tego kombinezonu.
01
Jak działa wingsuit?
Sebastián Álvarez pobił trzy nowe rekordy lotu w wingsuicie
© Scott Palmer/Red Bull Content Pool
Wingsuit to specjalnie zaprojektowany strój zakładany podczas skoków spadochronowych, który zamienia pionowy spadek w kontrolowany lot w powietrzu. Działa w połączeniu ze spadochronem, którego używa się pod koniec lotu do lądowania.
Kombinezon jest wykonany z wytrzymałej, gładkiej tkaniny i ma trzy sekcje przypominające skrzydła: dwie między ramionami a tułowiem oraz jedną między nogami. Kiedy pilot skacze z samolotu lub z góry, powietrze wpada do tych sekcji i je napełnia, nadając im kształt i zwiększając powierzchnię.
8 min
Sebastián Álvarez's volcano flight
Watch the full story of wingsuit pilot Sebastián Álvarez's flight in and out of an active volcano in Chile.
Gdy pilot w wingsucie porusza się w przestworzach, kombinezon oddziałuje na opływające go strugi powietrza, tworząc siłę nośną i zmniejszając prędkość opadania. Nie pozwala to pilotowi lecieć w górę jak samolot (nie licząc ściśle określonych sytuacji i manewrów), ale umożliwia ruch do przodu przy jednoczesnym, wolniejszym niż bez kombinezonu, opadaniu.
Mówiąc prościej, zamiast spadać prosto w dół, wingsuit pozwala ciału poruszać się do przodu w powietrzu w kontrolowanym szybowaniu. Doświadczeni piloci w wingsuitach mogą pokonywać nawet kilka kilometrów do przodu na każdy 1000 m utraty wysokości.
02
Jaka jest różnica między lataniem w wingsucie a skokami spadochronowymi?
Główna różnica między lataniem w wingsucie a skokami spadochronowymi polega na tym, że piloci w wingsuitach nie tylko spadają, ale też szybują. Podczas gdy tradycyjny skok spadochronowy polega głównie na pionowym opadaniu przed otwarciem spadochronu, wingsuit pozwala pilotowi poruszać się do przodu w powietrzu, powoli tracąc wysokość.
03
Początki latania w wingsuitach
8 min
Wingsuit flying in the Swiss Alps
Join the Red Bull Air Force as they head to Switzerland for some of the world’s most stunning wingsuit flying.
Pierwsze pomysły na latanie w wingsucie sięgają 1912 roku, kiedy to urodzony w Austrii krawiec Franz Reichelt przetestował własnoręcznie wykonany kombinezon przypominający spadochron, skacząc z Wieży Eiffla. Próba nie powiodła się, ale była to jedna z pierwszych odnotowanych prób ludzkiego lotu szybowcowego.
W kolejnych dziesięcioleciach inni wynalazcy kontynuowali eksperymenty z wczesnymi projektami wingsuitów. W latach 30. amerykańscy pionierzy Rex G. Finney i Clem Sohn („Człowiek-Ptak”) opracowywali kombinezony z płótna i tkaniny żaglowej. W latach 50. francuski skoczek spadochronowy Léo Valentin wprowadził sztywne drewniane konstrukcje skrzydeł, by poprawić właściwości umożliwiające szybowanie. Te wczesne wersje były nadal bardzo niebezpieczne i trudne do kontrolowania.
Duży krok naprzód nastąpił w latach 90., kiedy francuski skoczek spadochronowy Patrick de Gayardon opracował bardziej stabilną konstrukcję z wykorzystaniem tkaninowych pasów między ramionami a nogami. To rozwiązanie pozwoliło na bardziej kontrolowany lot ślizgowy do przodu podczas swobodnego spadania.
2 min
Wingsuiterzy przelecieli przez Tower Bridge
Marco Fürst i Marco Waltenspiel przelecieli w wingsuitach przez środek jednej z najbardziej znanych budowli Londynu.
W 1999 roku Fin Jari Kuosma i chorwacki projektant Robert Pečnik wprowadzili na rynek pierwszy produkowany na skalę komercyjną wingsuit, dzięki czemu ten sport stał się bardziej dostępny. Następnie rozwinęli tę dyscyplinę, tworząc program szkolenia instruktorów.
Najlepsi skoczkowie spotykają się, żeby dopracować swoją technikę
© Predrag Vuckovic/Red Bull Content Pool
04
Jakie są cztery etapy lotu w wingsucie?
Lot w wingsucie zazwyczaj dzieli się na cztery etapy: planowanie i przygotowanie, skok, lot oraz lądowanie. Każdy etap wymaga precyzyjnej kontroli i rozważnego podejmowania decyzji.
Faza planowania
Pilot wingsuit Sebastián Álvarez przygotowuje się do lotu
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
Przygotowanie to najważniejszy etap lotu w wingsuicie. Warunki pogodowe, kierunek wiatru, wysokość i ukształtowanie terenu mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i wyników. Wielu pilotów szczegółowo planuje lot przed startem, ustalając wysokość skoku, trasę lotu, odległość poziomą i dokładny moment otwarcia spadochronu.
Skok lub zrzut
3 min
Latanie w wingsuit'cie tak blisko piramid, że bliżej się nie da
Zobacz, jak Fred Fugen przemknął tuż obok wierzchołka starożytnej piramidy w Gizie w kombinezonie wingsuit.
Są dwa główne rodzaje skoków w wingsuicie. Skoki z powietrza odbywają się z samolotów, helikopterów, balonów na ogrzane powietrze czy nawet paralotni. Skoki BASE to te z ustalonych miejsc, jak budynki, anteny, mosty czy klify. Każdy rodzaj wymaga innych technik i innego poziomu doświadczenia.
Skok oznacza przejście do swobodnego spadania. Niezależnie od tego, czy wyskakujesz z samolotu, czy z punktu stałego, musisz od razu ustabilizować pozycję ciała, żeby kombinezon rozwinął się prawidłowo, a tor lotu był pod kontrolą od samego początku.
Lot
Dron próbuje nadążyć za Salzmannem przy maksymalnej prędkości 347 km/h.
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
Podczas lotu wingsuit zwiększa powierzchnię ciała, tworząc siłę nośną i zmniejszając prędkość opadania. To pozwala na ruch do przodu w powietrzu zamiast prostego spadania. W idealnych warunkach piloci mogą pokonać około trzech metrów w poziomie na każdy metr opadania w pionie. Utrzymanie kontroli wymaga ciągłych korekt za pomocą rąk, nóg i pozycji ciała.
Lądowanie
Wingsuit sam w sobie nie jest w stanie zwolnić na tyle, by bezpiecznie wylądować. Zanim dotrze do ziemi, pilot otwiera spadochron, a potem przechodzi w kontrolowany lot pod jego czaszą, by bezpiecznie wylądować w wyznaczonym miejscu.
05
Rekordy i kamienie milowe w lotach w wingsuit
Latanie w wingsuitcie wciąż szybko się rozwija, a ostatnie lata przyniosły nowe rekordy prędkości, odległości i czasu lotu.
Álvarez wykorzystał moc jet streamu do bicia rekordów
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
Jedno z najważniejszych ostatnio osiągnięć miało miejsce w 2025 roku, kiedy chilijski pilot w wingsuit Sebastián Álvarez ustanowił nowe rekordy świata podczas skoku z dużej wysokości. Osiągnął prędkość około 550 km/h (342 mil/h), pokonał odległość ponad 53 km i pozostawał w powietrzu przez ponad 11 minut, ustanawiając rekordy prędkości, odległości i czasu lotu w jednym przelocie.
Wielkie emocje Petera Salzmanna po rekordowym skoku BASE
© Joerg Mitter/Red Bull Content Pool
W tym samym roku austriacki pilot w wingsuit Peter Salzmann wyskoczył z wąskiej półki skalnej na wysokości 3 713 m n.p.m., ustanawiając nowy rekord prędkości w skoku BASE – 347 km/h, poprawiając dotychczasowy wynik wynoszący 340 km/h. Miał na sobie wingsuit, który opracował specjalnie na tę próbę. Żeby lepiej wyobrazić sobie tę prędkość – bolidy Formuły 1 osiągają na torze Red Bull Ring prędkość maksymalną około 320 km/h.
Lot w formacji to kolejny ważny kamień milowy w tym sporcie – zespoły pilotów w wingsuitach wykonują skoordynowane loty grupowe, w których odległości, synchronizacja i wysokość muszą być precyzyjnie kontrolowane przez cały czas. Jednym z najbardziej znanych przykładów było wykonanie przez Freda Fugena i siedmiu innych czołowych pilotów w wingsuitach najdłuższego lotu w formacji nad masywem Mont Blanc – przelecieli w ciągłej linii nad pasmem górskim, po czym rozdzielili się i wylądowali w dolinie.
Amber Forte szykuje się do lotu
© Dan Griffiths / Red Bull Content Pool
Kobiety też osiągnęły w tym sporcie znaczące sukcesy. Jednym z najbardziej znanych jest brytyjska pilotka wingsuit Amber Forte, która jest rekordzistką w prędkości wśród kobiet.
Dwóch pilotów w wingsuitach dzieli przestrzeń powietrzną
© Kennedy Amungo / Red Bull Content Pool
- Rekord w kategorii łącznej prędkości, odległości i czasu trwania: Ustanowiony przez Sebastiána Álvareza podczas lotu w wingsuit na dużej wysokości, pokonując ponad 50 km z ekstremalną prędkością.
- Najdłuższy lot w formacji nad terenem: Wykonany nad masywem Mont Blanc przez Freda Fugena i siedmiu pilotów w kombinezonach wingsuit lecących w skoordynowanej formacji.
- Rekord prędkości w skoku BASE (347 km/h): Ustanowiony przez Petera Salzmanna z wysokości 3 713 m przy użyciu specjalnie zaprojektowanego kombinezonu wingsuit.
- Najszybsza pilotka w wingsuit (283,7 km/h): Osiągnęła to Amber Forte podczas Pucharu Świata FAI w lotach w wingsuit w Nevadzie w 2017 roku, ustanawiając kobiecy rekord świata w prędkości.
Zobacz też, jak w wingsuitach można pokonać... korki:
2 min
Korki? Jakie korki? Maja Kuczyńska z ekipą wpada na imprezę na Helu
Zobacz, jak Maja Kuczyńska i ekipa Red Bull Skydive Team w nietypowy sposób wybrali się na plażę na Półwyspie Helskim...
Dowiedz się więcej